Phật tử chúng ta nhờ có duyên lành nên gặp được Phật pháp, biết được thiếu tiền thì trả tiền, nợ mạng thì phải đền mạng, nhân quả báo ứng tơ hào chẳng sai. Cho nên ngay trong đời này có thiếu nợ chúng sanh thì mình cứ vui vẻ mà trả, chẳng buồn phiền gì cả.

Trong nhiều đời nhiều kiếp về quá khứ, do thiếu duyên lành nên chúng ta không gặp được Phật pháp, vì thế không tránh khỏi việc tạo tội nghiệp, gieo ân kết oán với vô số chúng sanh từ vô lượng kiếp đến nay. Hết vay rồi trả, hết trả rồi vay, cứ xoay vần chẳng kết, chẳng liễu. Do vậy mà con đường đi đến giải thoát giác ngộ chúng ta luôn bị chướng ngại, nguyên nhân là ở chỗ này. Đây đều là hoàn toàn do chính mình gây tạo quá nhiều nghiệp bất thiện trong đời quá khứ, nên nay mình phải nhận lấy quả xấu ác chiêu cảm. Phật dạy chúng ta phải cố gắng tự mình nổ lực tinh tấn tu hành, tụng Kinh, lễ Phật, sám hối, làm các việc thiện rồi đem tất cả công đức đó hồi hướng đến cho họ, đó chính là chúng ta trả nợ cho họ.

Muốn việc hồi hướng được viên mãn tốt đẹp thì phải bằng tâm chân thành của mình mà làm, bằng sự thiết tha phát lồ sám hối ăn năn những tội lỗi xưa. Nếu chúng ta chỉ dùng lời nói nơi cửa miệng, mà việc làm không tương ưng với tâm, chỉ là niệm suông bài kệ hồi hướng cho xong, thì đâu có tác dụng gì, đều chỉ là nhọc công vô ích mà thôi.
Chúng ta ngày nay mặc dù mỗi ngày đều có hối hướng công đức đến cho oán thân trái chủ, nhưng tại sao oán kết vẫn không thể giải, con đường tu học vẫn luôn bị chướng ngại, bị ma sự quấy phá? Đó là do chúng ta đã dùng tâm sai khi hồi hướng. Tâm sai như thế nào? Đa phần chúng đều mang cái tâm thái làm cho rồi để họ đi cho lẹ lẹ, đừng đến quấy nhiễu chúng ta nữa, mà hồi hướng, đây chính là tâm sai. Hồi hướng như vậy oán kết làm sao hoá giải được chứ?

Ví như trong cuộc sống, có người gây tạo những điều bất thiện với ta, ta với họ oán kết càng kết càng sâu. Nay họ vì không muốn chúng ta đến đòi nợ, đến quấy phá họ, nên họ đưa cho ta cái bánh và nói rằng: “Đây tôi cho anh cái bánh, anh ăn xong rồi thì mối oan kết của chúng ta từ đây giải trừ, và anh không nên đến tìm tôi nữa.”

Khi đó, ta có bằng lòng giải trừ oán kết hay không? Dĩ nhiên là không, vì họ không phải thật lòng ăn năn sám hối về những lỗi lầm đã gây cho ta, nên mối óan kết này không dễ hoá giải. Cùng một đạo lý, những oan thân trái chủ cũng chẳng dễ gì tha cho ta nếu ta dùng cái tâm thái như vậy để hồi hướng.

Từ vô lượng kiếp, chúng ta đã chịu ân của vô số chúng sanh và cả oan thân trái chủ. Cho nên, có ân thì ta hồi hướng công đức cho họ để báo đáp ân đó, có oán chúng ta cũng hồi hướng cho họ để giải trừ oán kết. Làm bất cứ việc gì dù là báo ân hay giải oán, thì cũng cần phải xuất phát từ chính nội tâm của mình, đó là phải Chân Thành, Thanh Tịnh, Bình Đẳng, Từ Bi. Có như thế thì mới đúng nghĩa là hồi hướng cho họ, mối oán kết mới có thể được tiêu trừ, những ân nghĩa mới có thể được đền trả.

Pháp sư Tịnh Không

Tại một thôn làng thuộc miền nam Thái Lan, có một chàng thanh niên họ Lưu cử hành hôn lễ, tân nương là một cô gái cô biệt danh là “Tiểu thư Khỉ”.
Nguyên lai, mọi người đều cho rằng “Tiểu thư Khỉ” là một cô gái cực kỳ xấu xí, hay một cô nàng thân thể đầy lông lá, hay hình dạng giống y như khỉ nên mới có biệt danh này.
Nhưng lúc đôi tân lang tân nương bái đường xong, cùng sánh vai nhau ra ngoài tiếp khách thì mọi người đều sáng mắt lên, không hẹn mà đồng thốt ra một câu tận đáy lòng:
– Tân nương đẹp như tiên nữ!
Thế nhưng mọi người đối với danh hiệu “Tiểu thư Khỉ” này lòng đầy hiếu kỳ, rất muốn tìm hiểu, tra vấn thân thế của “Tiểu thư Khỉ” ra sao.
Té ra mẫu thân của “Tiểu thư Khỉ” thời thiếu nữ từng là một hoa khôi nổi danh. Số thanh niên phủ phục dưới chân cô nhiều vô kể. Các nhân sĩ gần đó nghe danh mến mộ, đều tìm đến mong được một lần chiêm ngưỡng dung nhan. Nhiều người tha thiết xin kết hôn, thậm chí một thanh niên phú gia ở nước Malaysia gần bên cũng vượt biên giới tìm đến cầu thân. Nhưng giai nhân viện cớ không muốn lấy chồng ngoại quốc lìa xa cha mẹ để khéo léo từ chối.
Không bao lâu, giai nhân kết hôn với người bạn trai vốn là thanh mai trúc mã ở cũng làng. Chàng thì tuấn tú đa tài, nàng thì kiều kiễm mỹ lệ, thật là trời khéo tác hợp cho họ thành đôi. Nam nữ xung quanh ai cũng hâm mộ.
Chẳng mấy chốc tân nương mang thai, chồng cô càng quan tâm yêu thương gấp bội, chăm sóc lo lắng đủ điều. Ba mẹ chồng thảy đều vui mừng, ai cũng ưu ái lo cho cô.
Bình thường cô rất dễ ăn, nhưng khi mang thai thì ngược lại, thức ăn ngon mấy cũng không muốn nuốt. Chồng cô phải nghĩ trăm phương ngàn kế để vợ thèm ăn.
Hôm nọ, chồng cô vào chợ mua được một cái chân khỉ, phối hợp với các vị thuốc bắc như hoài sơn, sâm, đương quy…v.v…nấu lửa riu riu, rồi bất ngờ dọn lên và đã khơi gợi được ý muốn thèm ăn trong lòng cô. Thấy vợ dùng được rất nhiều, chồng cô vô cùng mừng rỡ. Từ đó hễ khi gặp chợ phiên nhóm, anh đều mua về một cái chân khỉ, hay miếng thịt khỉ để cho vợ dùng.
Có một bữa, chồng cô ra chợ, gặp thợ săn trói một con khỉ rao bán. Người chồng mừng quá, mua nó đem về nhà, nghĩ rằng nuôi tạm vài ngày rồi sẽ giết nó cho cô ăn.
Hôm giết con khỉ, cô mang thai đã được 7 tháng, ngồi trên ghế dựa xem chồng giết khỉ. Con khỉ đáng thương mấy ngày ròng rã chỉ ăn toàn chuối và hoa quả, tính ra thịt mỡ trên thân nó chưa được nửa cân, phần còn lại thì làm thuốc bổ cho thai phụ.
Khỉ nhìn thấy người chồng cầm dao muốn giết mình, mắt nó tuôn lệ, chân nó quỳ xuống giống như người, hướng về phía chủ nhà cầu xin tha mạng.
Nhưng người chồng này vì quá yêu vợ nên chẳng chút động lòng, không khởi chút từ tâm, giương dao vung lên toan mổ tim nó. Trong giây phút bên bờ sanh tử, con khỉ nhanh nhẹn hơn đưa tay phải chụp cán dao, tay trái nắm chặt lưỡi dao, dùng toàn lực chống đỡ cái chết, nhất quyết không buông tay. Người chồng cố gắng hết sức nhưng đâm không được, anh nghĩ nên thu dao về rồi đâm tiếp. Chính trrong khoảnh khắc rút dao về, do bốn ngón tay con khỉ nắm quá chặt nên đã đứt lìa hai phần ngón, bốn ngón chỉ còn lại bốn lóng cuối (tính từ khớp xương trở vào). Thai phụ thấy máu tuôn như suối, ác tâm tiêu tan, không ngừng kêu chồng ngừng tay: – Đừng giết nó! Đừng giết nữa! Mau đem con khỉ thả đi!
Con khỉ nhờ không ngừng tranh đấu, từ quỷ môn quan giành lại mạng sống trở về. Nó ráng chịu đau đớn, đoạt cửa mà chạy. Trước khi ra khỏi cổng, nó còn quay đầu nhìn về hai vợ chồng, ánh mắt đầy oán hận rồi biến đi biệt tăm biệt tích.
Từ đó trở đi, cô vợ mỗi khi nghe mùi thịt thì buồn nôn, chỉ ăn toàn rau và đậu hủ. Người nhà lo cô không đủ chất bổ, lén bỏ nước thịt vào thì cô vừa nếm thôi là đã nôn thốc nôn tháo.
Đến lúc lâm bồn, cô hạ sinh một bé gái, ngũ quan trông rất đoan chánh, chỉ là phát hiện bàn tay trái của em bé chỉ có một ngón cái và bốn đốt cuối của bốn ngón tay, hình dạng giống như bị dao bén chặt đứt vậy. Cha mẹ và người thân nhìn thấy đều thở dài, luôn miệng nói: – Sao lạ vậy!
Thái Lan theo Phật giáo, tin Nhân quả, mọi người không hẹn mà đồng nói: – Đây chính là nhân quả báo ứng, do người chồng chặt đứt bốn ngón tay con khỉ mà ra.
Hôm nay tân nương “Tiểu thư Khỉ” mặc áo cưới trắng, tay mang gang trắng, dịu dàng xinh đẹp cứ như tiên nữ hạ phàm. Thế nhưng đâu ai biết rằng trong găng tay đó, không còn bốn ngón tay nhỏ thon dài, mà chỉ còn bốn đốt tay thừa còn lại như từng bị chặt. Đó là nguyên nhân của biệt danh “Tiểu thư Khỉ”, thành ra câu chuyện đồn vang đương thời.
( Báo ứng hiện đời – Hạnh Đoan dịch, NXB Tôn Giáo).