Nói “không ai giàu 3 họ” không phải là hễ nhà nào giàu tới đời thứ ba là trời sai ông Thần Tài dọn đồ đi chỗ khác đâu à nha. Ý là cái giàu nếu không có đức nâng đỡ, không có trí giữ gìn, không có phước vun bồi, thì nó giống như đống lúa để ngoài sân mà gặp mưa dầm gió chướng, sớm muộn gì cũng mốc meo, hao hụt. Đời ông bà cực khổ làm ăn, dành dụm từng đồng như lượm từng hột thóc rơi. Tới đời con biết giữ thì còn đỡ. Tới đời cháu mà ăn chơi, khoe của, khinh người, tiêu tiền như vịt bầu táp nước, thì núi vàng cũng lủng, kho gạo cũng trống, chớ đừng nói cái túi tiền nhỏ xíu.

Còn “chẳng ai khó 3 đời” cũng không phải nói người nghèo cứ nằm võng đong đưa, đợi tới đời thứ ba tự nhiên tiền rớt cái bịch xuống sân đâu nghen. Không có vụ đó đâu, Bốn Lúa mà nói vậy là mấy con cá rô ngoài ao cũng cười sặc nước. Ý là nghèo không phải cái án chung thân. Một nhà tuy nghèo, nhưng nếu biết chịu khó, biết học hành, biết làm ăn lương thiện, biết sống có tình có nghĩa, biết dạy con cháu hiếu thảo, siêng năng, không rượu chè cờ bạc, không gian tham lường gạt, thì cái nghèo lần lần cũng mỏng như miếng bánh tráng phơi nắng. Phước mới sanh ra, đường mới mở ra, đời sau khá hơn đời trước.

Nói theo đạo Phật mình, giàu hay nghèo đều là quả. Nhưng quả hôm nay do nhân trước mà có, còn nhân hôm nay sẽ thành quả ngày mai. Giàu mà ngạo mạn, tham lam, phung phí, sống ác, coi thường người nghèo, thì giống như đang xài phước trong kho mà không chịu bỏ thêm hột giống nào vô ruộng. Xài hoài thì cạn, cạn rồi ngồi nhìn cái hũ gạo trống mà than: “Ủa, sao kỳ vậy ta?” Kỳ gì đâu, tại mình ăn hết mà không gieo thêm đó chớ.

Nghèo mà không oán trời trách đất, không làm bậy, không bán rẻ lương tâm, biết tu nhân tích đức, biết niệm Phật, biết thương người, biết chăm chỉ làm ăn, thì tuy trước mắt còn cực, nhưng mỗi ngày như bỏ thêm một nắm giống lành xuống ruộng phước. Có thể hôm nay chưa thấy lúa trổ bông, nhưng dưới bùn hột giống đang nứt mầm. Đừng có sốt ruột mà bươi đất lên coi, nó chết queo à nghen.

Cho nên câu này dạy mình hai điều thiệt quý: đang giàu thì đừng vênh mặt, đang nghèo thì đừng cúi đầu tuyệt vọng. Giàu phải biết giữ đức, giữ phước, giữ nếp nhà. Nghèo phải biết giữ lòng, giữ chí, giữ đường thiện. Cái nhà nào có tiền mà không có đức, trước sau cũng lạnh như bếp tắt lửa. Cái nhà nào tuy nghèo mà có hiếu, có nghĩa, có siêng năng, có Phật pháp trong lòng, thì nghèo mấy cũng còn có ánh sáng.

Bốn Lúa nói thiệt nghe, của cải giống như con cá dưới sông, nay nó lội qua khúc này, mai nó lội qua khúc khác. Còn đức hạnh mới là cái ghe chắc. Có ghe chắc thì nước lớn nước ròng mình còn chèo được. Không có ghe, ôm cục vàng rớt xuống sông cũng chìm nghỉm như thường.

Vậy nên hiểu câu ấy là: giàu nghèo đều không cố định. Phước đức, nhân quả, cách sống, cách dạy con cháu mới là cái gốc. Người giàu biết tu thì cái giàu có thể thành phước. Người nghèo biết tu thì cái nghèo có thể thành duyên tỉnh ngộ. Đời này mình chưa đổi hết được hoàn cảnh, thì cũng ráng đổi cái tâm trước. Tâm đổi rồi, nghiệp lần lần chuyển. Nghiệp chuyển rồi, đường đời cũng sáng ra.

Nói gọn như vầy cho dễ nhớ nè: giàu mà không tu, coi chừng phước mỏng hơn bánh phồng gặp gió. Nghèo mà biết tu, biết làm lành, thì sen vẫn mọc được trong bùn. Mà sen mọc trong bùn mới thơm, chớ mọc trên mâm vàng chắc nó mắc cỡ không dám nở đâu nghen.

A Di Đà Phật

Gửi bạn Phụng Trần,

Câu “Không ai giàu 3 họ và chẳng ai khó 3 đời” là câu thành ngữ của thế gian, điều này có liên quan tới 3 thế hệ: Cha-Mẹ → con → cháu.
Không ai giàu 3 họ: nghĩa là không thể xác quyết được cả 3 thế hệ đều sẽ giàu sang phú quý.
Không ai khó ba đời: nghĩa là không thể xác quyết được cả 3 thế hệ đều sẽ nghèo khó.

Đối với Phật pháp thì việc giàu-nghèo đều liên quan tới việc tu phước của mỗi chúng sanh, phước này lại liên kết tới vô lượng kiếp mà một chúng sanh đã gieo trồng từ quá khứ tới kiếp sống hiện tại.Vì thế, kiếp Cha-Mẹ giàu có, không thể xác quyết tới đời con cũng sẽ tiếp tục giàu có. Tại sao? Bởi Cha-Mẹ giàu là do nhân bố thí, tạo phước thiện từ vô lượng kiếp mà có. Tới người con, nếu là một đứa phá phách, chỉ biết tiêu sài phung phí, chỉ biết hưởng lạc thì cho dù Cha-Mẹ có để lại cả núi tiền, chỉ một thời gian người con → cháu cũng sẽ phá sạch. Điều này trong cuộc sống hiện nay chúng ta được chứng kiến quá nhiều.
Do vậy, muốn giàu không chỉ 3 họ mà vô lượng kiếp đều giàu sang phú quý, chúng sanh phải đi theo con đường mà đức Bổn Sư Thích Ca đã chỉ dạy: đoạn ác, tu thiện, làm hết thảy việc thiện, đem hồi hướng tận hư không giới chúng sanh, trong đó có cả cha-mẹ, sư trưởng, thân bằng, quyến thuộc, oan gia trái chủ… đều được thụ hưởng. Làm được vậy, làm một cách thanh tịnh, không vì lợi dưỡng của bản thân, TN đảm bảo sanh ra kiếp nào cũng đều được giàu sang phú quý cả. Tại sao? Bởi nhân đó là do cha-mẹ-con-cháu…đã gây tạo từ vô lượng kiếp. Vì thế, câu thành ngữ trên chỉ thực có giá trị khi chúng ta biết chân chánh tu nhân và tạo quả.
Chúc bạn an lạc.
TN