Em lo dữ thần vậy! Em sợ tới ngày lâm chung, mình niệm Phật ngon lành rồi mà nhằm đúng “giờ cao điểm vãng sanh”, người ở Việt Nam đi, người bên Mỹ đi, người bên Ấn Độ đi, rồi chúng sanh ở mấy thế giới khác cũng rủ nhau đi một lượt, thành ra Đức Phật A Di Đà đứng giữa hư không la lên: “Bà con làm ơn xếp hàng, ai tới trước tiếp trước, ai tới sau lấy số!” Phải vậy chắc trước cổng Tây Phương phải đặt thêm cái máy bấm số giống bệnh viện: “Số 108 xin mời lên đài sen số 3. Số 109 vui lòng chờ, Phật đang bận tiếp số 107!” Nghĩ tới thôi Bốn Lúa muốn cười rụng cái rún.

Nhưng đó là tại mình đem cái bụng phàm phu của mình đi đo cảnh giới của Phật. Người phàm mình chỉ có một thân, hai tay, hai chân. Bốn Lúa mà biểu cùng lúc chạy qua nhà anh Hai Lúa mượn cái cuốc, ghé cô Tám mua miếng đậu hũ, rồi vòng ra chợ lấy bó rau muống là tới chuyến thứ ba đã đứng chống nạnh thở muốn thấy ông bà rồi. Thành ra mình quen nghĩ rằng hễ đang ở chỗ này thì không thể có mặt ở chỗ kia. Nhưng giáo lý Đại thừa nói về cảnh giới của Phật đâu bị bó buộc trong giới hạn đó.

Đức Phật A Di Đà được gọi là Vô Lượng Quang, Vô Lượng Thọ. “Vô lượng” tức là không thể đem cái thước hai mét, cái đồng hồ treo vách với bàn tính của Bốn Lúa ra đo được. Kinh điển Tịnh Độ diễn tả quang minh của Phật chiếu khắp mười phương, nguyện lực rộng lớn nhiếp thọ chúng sanh niệm Phật cầu sanh Cực Lạc. Bởi vậy chuyện tiếp dẫn không phải hình dung theo kiểu Đức Phật chỉ có một chiếc xuồng ba lá, chèo từ cõi này qua cõi kia, đón anh Ba xong mới quay trở lại rước chị Tư. Nếu vậy chắc tới mùa vãng sanh đông khách, Ngài phải gắn thêm máy Yamaha sau đuôi xuồng quá.

Em thử nghĩ hình ảnh này là dễ hiểu nhất. Trên trời chỉ có một mặt trăng, mà dưới đất có một ngàn ao nước trong thì cả ngàn ao đều hiện mặt trăng. Đâu có chuyện mặt trăng soi ao nhà Bốn Lúa xong rồi nói: “Ao nhà Hai Lúa chờ chút nghen, tui đang bận bên đây.” Một ngàn ao cùng trong thì một ngàn ao cùng hiện trăng. Mặt trăng không vì hiện trong nhiều ao mà bị chẻ ra thành một ngàn miếng, cũng chẳng vì ao nhiều quá mà mặt trăng hết công suất rồi nóng máy.

Ánh mặt trời cũng vậy. Sáng ra nó chiếu ruộng Bốn Lúa, vườn anh Hai Lúa, sân Em Đào, mái nhà cô Sáu, rồi còn chiếu biết bao nhiêu nơi khác. Có ai chạy ra giữa sân la: “Mặt trời ơi, đừng chiếu nhà hàng xóm nữa, chiếu nhà tui trước!” đâu. Nếu ánh sáng thế gian còn có thể cùng lúc soi nhiều nơi như vậy thì mình càng không nên lấy giới hạn một thân phàm của mình mà áp lên cảnh giới giác ngộ của Phật.

Theo cách giải thích của Phật giáo Đại thừa, chư Phật có thể tùy căn cơ chúng sanh mà ứng hiện. Nơi nào nhân duyên thành thục thì nơi đó có sự cảm ứng tương ưng. Cho nên đừng hiểu rằng lúc lâm chung Phật A Di Đà phải mang nguyên một thân từ Cực Lạc chạy qua Trái Đất, đón Em Đào xong rồi phóng tiếp qua một thế giới khác. Nghĩ kiểu đó nghe giống ông chú chạy xe ôm công nghệ hơn là cảnh giới của Phật. “Cuốc này đón Em Đào, cuốc kế tiếp cách ba triệu thế giới, khách vui lòng chờ!” Trời đất quỷ thần ơi, Phật mà làm việc theo kiểu đó chắc ứng dụng cũng treo máy.

Cái hay của giáo lý này là “cảm” và “ứng”. Chúng sanh có Tín, có Nguyện, có Hạnh, chuyên niệm danh hiệu Phật cầu sanh Cực Lạc thì đó là phía mình gieo nhân và tạo sự tương ưng. Còn sự tiếp dẫn thuộc về nguyện lực của Đức Phật A Di Đà. Cũng giống như đài phát thanh phát sóng khắp nơi, nhà nào có máy bắt đúng tần số thì nghe được. Không phải cái đài phải cử một ông nhân viên ôm cái loa chạy từng nhà: “Nhà cô Đào nghe chưa? Chưa nghe thì tui đứng lại mở cho nghe!” Bốn Lúa nói ví dụ cho dễ hiểu thôi nghen, chớ Phật pháp sâu xa hơn cái radio nhà Bốn Lúa nhiều.

Bởi vậy Em khỏi lo chuyện “nhiều người chết cùng một giờ thì Phật chia lịch sao cho kịp.” Cái lo đó dễ thương thiệt, nhưng cũng giống như con kiến đứng dưới chân núi rồi lo giùm ông trời: “Trời ơi, mưa một lúc cả cánh đồng như vậy lấy đâu đủ từng giọt nước?” Mưa xuống cái rẹt, con kiến chưa kịp họp tổ dân phố là ruộng đã ướt hết trơn rồi.

Bốn Lúa còn tưởng tượng, lỡ Em Đào niệm Phật mà gần tới giờ đi lại mở mắt hỏi con cháu: “Khoan khoan, coi dùm bà hôm nay có đông người vãng sanh hông? Đông quá thì bà dời lịch sang thứ Hai cho Phật đỡ bận.” Trời đất ơi, đừng nghen Em! Tây Phương không có lịch hẹn kiểu nha sĩ. Chẳng có chuyện thứ Bảy đông khách, Chủ nhật nghỉ lễ, thứ Hai mới mở cửa lại. Cũng không có tấm bảng ngoài cửa ghi: “Xin quý khách vui lòng quay lại ngày mai, hôm nay Cực Lạc đã đủ chỉ tiêu.” Hay một người lúc lâm chung niệm: “Nam Mô A Di Đà Phật…” Có vị bồ tát nói xuống: “Xin quý khách vui lòng chờ, tất cả nhân viên tiếp dẫn hiện đang bận. Cuộc gọi của quý khách rất quan trọng đối với chúng tôi.” Trời đất ơi, nghĩ tới câu đó Bốn Lúa cười muốn lọt xuống gầm giường. Không có nghen Em. Phật pháp không phải tổng đài điện thoại.

Em cũng khỏi lo ao thất bảo hết chỗ. Tây Phương Cực Lạc không phải khu chung cư đang mở bán mà gọi điện trễ là môi giới nói: “Chị ơi, căn view sen hết rồi, còn căn nhìn ra bãi đậu đài sen thôi.” Cõi Phật đâu phải đất nền phân lô. Hễ nhân duyên vãng sanh thành tựu thì chuyện của mình là nương nguyện lực Phật mà đi, chứ không phải giành chỗ với người khác.

Có điều này Bốn Lúa muốn nhắc Em cho chắc. Nói Phật có năng lực tiếp dẫn vô lượng chúng sanh không có nghĩa là mình được quyền lơ là rồi nghĩ: “Thôi, Phật giỏi vậy thì tới đó Ngài tự lo hết, giờ mình tám chuyện tiếp.” Không nghen! Phật lo phần của Phật, mình phải lo phần của mình. Pháp môn Tịnh Độ vẫn nhấn mạnh Tín, Nguyện, Hạnh. Tin sâu nơi lời Phật, thật lòng phát nguyện cầu sanh Cực Lạc, rồi chuyên trì danh hiệu A Di Đà Phật. Đừng miệng niệm “A Di Đà Phật” mà trong bụng tính coi mai chợ nào bán mít rẻ, bà Năm hôm qua nói xấu ai, con gà nhà Tám sao ba bữa nay chưa đẻ. Niệm kiểu đó cái miệng ở Tây Phương mà cái tâm đang chạy vòng vòng chợ huyện.

Mình cũng nên hiểu lời “Phật đến tiếp dẫn” với lòng cung kính, chớ đừng cố tưởng tượng hết cơ chế cảnh giới ấy theo vật lý đời thường. Có những điều kinh điển trình bày để chúng sanh khởi lòng tin, nhưng cảnh giới của Phật vượt quá kinh nghiệm thông thường của phàm phu. Con cá dưới ao mà mở lớp dạy chim đại bàng cách bay chắc học trò chưa cười thì Bốn Lúa đã cười té xuống mương rồi. Cá chỉ biết nước, chim biết trời; mình chỉ quen không gian và thời gian kiểu của mình, nên đừng vội nghĩ cái gì vượt ngoài kinh nghiệm mình là không thể có.

Em hỏi: “Sao Phật A Di Đà hay quá vậy ạ?” Ờ, câu đó Bốn Lúa chịu, hỏi nghe thiệt tình hết sức. Nói nôm na thì bởi vì Ngài là Phật chớ còn sao nữa Em! Nếu cũng một ngày làm tám tiếng, trưa nghỉ cơm, chiều kẹt xe, tối mệt quá xin nghỉ tiếp dẫn thì mình gọi “chú A Di Đà” chứ đâu gọi “Đức Phật A Di Đà”. Phật là bậc giác ngộ viên mãn, trí tuệ và từ bi không thể đem sức phàm phu ra so. Bốn Lúa giữ ba đứa cháu một buổi thôi, đứa đòi ăn bánh, đứa đòi coi điện thoại, đứa leo lên bàn thờ hái trái cây, tới chiều Bốn Lúa đã muốn ngồi dưới gốc mít chắp tay xin vãng sanh tại chỗ rồi. Còn lòng đại bi của Phật thì đâu có cái kiểu: “Hôm nay tiếp dẫn nhiều quá, tui mệt, mai tính.”

Nhưng nói tới nói lui, cái quan trọng nhất vẫn là đừng để câu hỏi này làm mình xao động chuyện tu. Đức Phật A Di Đà có tiếp dẫn được một người hay vô lượng người là phần năng lực và nguyện lực của Phật. Còn mình có đủ tư lương để vãng sanh hay không mới là phần cần lo. Mình không cần đứng đây làm kế toán cho Tây Phương, lấy máy tính bấm: “Một giây Phật đón được mấy người, một giờ được bao nhiêu, một ngày có tăng ca không?” Bấm riết cái máy tính hết pin mà mình chưa niệm được mười câu Phật hiệu, vậy là lỗ vốn nặng.

Nên Em Đào cứ yên tâm. Lỡ ngày Em ra đi mà cùng giờ có một người, một ngàn người hay vô lượng chúng sanh khác đủ duyên vãng sanh, chẳng cần ai phải nhường ai. Không có cảnh chen lấn: “Cho tui lên đài sen trước, tui niệm Phật lâu hơn bà đó!” Ai đủ nhân duyên thì người ấy có phần của người ấy. Ánh trăng không tranh nhau giữa các ao, ánh sáng không giành nhau giữa các cửa sổ, lòng đại bi của Phật lại càng chẳng phải cái bánh ít có tám cái, chia tới người thứ chín là hết.

Bốn Lúa chỉ sợ một chuyện thôi: Phật không thiếu sức tiếp dẫn, Cực Lạc không thiếu chỗ, đài sen cũng khỏi lo hết hàng, mà tới phút chót mình lại ôm cái thế gian cứng ngắc không chịu buông. Miệng thì “A Di Đà Phật”, tay thì níu: “Khoan, còn cái sổ tiết kiệm để đâu chưa nói cho tụi nhỏ!” Rồi nhớ miếng vườn, nhớ cái tủ, nhớ con chó, nhớ cây xoài, nhớ luôn cái nồi kho chay mới mua chưa kịp xài. Vậy thì tội nghiệp Đức Phật đứng chờ, còn mình cứ kiểm kê tài sản tới sáng.

Thành ra Em à, thay vì lo “Phật có kịp đón mình không?”, mình nên lo “tâm mình có thật sự muốn về không?” Phật không sợ đông khách, chỉ sợ mình mê chợ trần gian quá, tới giờ xe tới cửa rồi còn chạy vô nhà lấy thêm hành lý.

Cứ niệm Phật cho chân thành, tập buông bớt từ bây giờ, giữ Tín cho vững, Nguyện cho thiết, Hạnh cho chuyên. Khi nhân duyên đến, việc nào của Em thì Em làm cho trọn, việc nào của Phật thì để Phật lo. Đừng giành nghề với Đức Phật A Di Đà, Em Đào nghen. Ngài làm nghề tiếp dẫn từ lâu lắm rồi, tay nghề chắc chắn hơn Bốn Lúa với Em cộng lại.

Nam Mô A Di Đà Phật.

Sau đợt điều trị và can thiệp đặt hai stent sinh tử ấy, bác sĩ dặn dò bạn rất kỹ phải nghỉ ngơi hoàn toàn, không suy nghĩ nhiều, tránh các tác động gây căng thẳng, chế độ ăn uống kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt và liên tục theo dõi các chỉ số chuyển hóa cùng huyết áp. Đặc biệt, bạn phải tuân thủ uống thuốc đúng giờ, đúng liều và tái khám định kỳ hằng tháng để bác sĩ kiểm tra. Bữa ăn của bạn giờ đây đơn giản đến mức thắt lòng: vài muỗng cơm gạo lứt, ít rau luộc, kèm chút ruốc từ quê nhà gửi vào.

Nhưng điều khiến tôi suy ngẫm nhiều nhất là lối sống của bạn tôi trước đây. Trong nhiều năm dài, bạn cũng như tôi và bao nhiêu người khác bị cuốn vào vòng xoáy cuộc sống mưu sinh kiếm tiền, và bao bộn bề công việc. Điều đó không sai. Thế nhưng, cái sai lớn nhất lại nằm ở chỗ bạn đã vô tình đánh mất cơ chế “tự kiểm soát bản thân”. Bạn âm thầm đánh đổi những điều cốt lõi nhất của cuộc sống: từ giấc ngủ, bữa ăn, nhịp sinh hoạt cho đến những tiếng nói âm thầm của cơ thể.

Ngày trước, khi còn lênh đênh làm việc ngoài khơi xa trong ngành dầu khí, chúng tôi được công ty chăm sóc rất kỹ. Cứ sáu tháng một lần, sức khỏe lại được kiểm tra toàn diện theo đúng tiêu chuẩn khắt khe của các đối tác nước ngoài, có bất kỳ bất thường nào cũng được phát hiện và điều trị kịp thời. Ấy vậy mà sau khi về hưu, thói quen giữ gìn vô giá đó lại bị bỏ quên. Để rồi chỉ đến khi cơ thể gục ngã và phát ra tín hiệu báo động bằng một sự cố nguy cấp, bạn mới chịu bước chân vào bệnh viện.

10 năm trước, hễ tụ tập là anh em chúng tôi lại rôm rả bàn về những dòng Single Malt lâu năm, rồi cãi nhau xem whisky khói hay dòng ủ thùng Sherry mới thực sự đẳng cấp. Có hôm cả nhóm tranh luận đến tận khuya chỉ vì mấy ông bạn quả quyết bia phải là Craft Beer thủ công, chuẩn vị IPA ủ thùng thì uống mới đúng chất sành điệu. Có người còn phán một câu xanh rờn: “Rượu uống chơi, bia mới là giải khát”. Những cuộc tranh luận ngày ấy sao mà quan trọng, sao mà “rất đàn ông” và có vẻ hiểu đời đến thế.

Đợt bạn nằm viện vừa rồi, mấy ông bạn thân khi xưa nghe tin lại kéo đến thăm, trong đó có tôi. Ngồi cạnh bên giường bệnh bạn, sau khi hỏi thăm tình hình bệnh, chúng tôi quay sang nói chuyện với nhau, nhưng không khí đã khác hẳn. Lần này không ai hỏi: Dạo này ông uống chai gì?”, mà chỉ trầm ngâm: “Ông uống thuốc chưa?”, “chuyển sang loại này đi, hạ mỡ máu tốt mà đỡ hại gan đấy”, hay “nhớ uống thuốc huyết áp đúng giờ sáng nhé”. Có ông vừa bị thoát vị đĩa đệm, đi đứng còn lom khom, dáng vẻ làm sao sánh được với thuở xưa leo phăm phăm mấy tầng cầu thang chẳng hề biết mệt. Thế mà gặp nhau, ông vẫn hớn hở phân tích công dụng từng loại thuốc như một bác sĩ chuyên khoa lâu năm.

Ngồi nghe mà tôi vừa buồn cười, vừa thấy thương cái tuổi trung niên cái ngưỡng cửa bắt đầu bước sang phía bên kia của đời người. Nhớ lại thời sung sức nhất, kiếm tiền nhiều nhất, thức khuya nhiều nhất, đi lại nhiều nhất… cũng là lúc nhậu nhẹt nhiều nhất, tiếp khách nhiều nhất để tạo dựng các mối quan hệ với hy vọng hầu bao sẽ dày hơn. Nhưng nghĩ kỹ lại, thứ duy nhất chúng ta đem ra trên bàn cân để đổi lấy tất cả những thứ đó, chính là sức khỏe.

Hồi còn trẻ, thức trắng hai đêm vẫn đi làm bình thường. Nhậu đến sáng hôm sau vẫn súc miệng thêm chai nữa gọi là “độc trị độc” mà chẳng hề hấn gì, lúc nào cũng tự tin mình còn khỏe lắm. Chỉ đến sau tuổi 50, cơ thể mới bắt đầu báo động các căn bệnh. Người thì đau lưng, người thì mỡ máu, ông thì huyết áp, ông thì tiểu đường… Còn bạn tôi thì nằm nhìn trần nhà bệnh viện với ánh mắt đượm một nỗi buồn sâu thẫm chẳng thể thốt thành lời.

Một điều khá thú vị là chỉ khi bước vào độ tuổi này, đàn ông mới thực sự thấu hiểu thế nào là sống lành mạnh? Có điều, sự thấu hiểu ấy đến theo những cách rất riêng, người thì ngộ ra qua những lần khám bác sĩ khuyên nhủ, kẻ lại phải học thuộc bài học ấy qua từng con số đỏ chót trên tờ kết quả xét nghiệm. Nằm trên giường bệnh, người ta mới có thời gian để chậm lại và suy nghĩ.

Bạn tôi nhận ra mình đã sai ở một điều căn bản, cứ nghĩ sức khỏe là thứ có thể để sau nghỉ hưu rồi tính, giờ còn khỏe chán lo gì. Nhưng thực ra, sức khỏe mới là điều kiện tiên quyết để mọi thứ khác có thể tồn tại. Để không phải trả một cái giá đắt như thế, mỗi chúng ta cần tự học cách cài cho mình những “khoảng lặng” giữa dòng đời cuộn chảy. Miệt mài cống hiến chẳng có gì sai. Thế nhưng, nếu ta không chủ động dành cho cơ thể thời gian hồi phục, chính nó sẽ tự bật chế độ “dừng khẩn cấp” một quãng nghỉ cưỡng bức mà chắc chắn chẳng ai trong chúng ta mong muốn.

Bạn tôi từng nghĩ kiếm tiền là quan trọng nhất. Giờ nằm viện mới thấy, có những điều tưởng chừng rất bình thường lại trở nên xa xỉ vô cùng: ăn xong bữa cơm cơ thể mình cảm thấy ngon, sau một giấc ngủ thật sâu sáng dậy thấy người nhẹ nhõm, đủ sức đi với con cháu những chuyến du lịch xa và dài ngày. Tiền dĩ nhiên rất quan trọng. Thiếu tiền thì khổ thật. Nhưng đến một độ tuổi nào đó, người ta mới cay đắng nhận ra, tiền chỉ thực sự có giá trị khi ta còn đủ sức khỏe để tiêu tiền, và còn đủ thời gian để ở bên những người mình thương yêu.

Tuổi trẻ cho ta sức khỏe để theo đuổi những hoài bão của cuộc đời, còn tuổi trung niên lại dạy ta biết đi chậm lại, để tự hỏi và hiểu thấu, rốt cuộc, mình đang sống vì điều gì? Có lẽ, sau ngưỡng tuổi 50, thành công lớn nhất không còn là kiếm được bao nhiêu tiền nữa, mà là mỗi sáng thức dậy thấy người vẫn ổn, lòng vẫn yên, ra đường thấy một nét đẹp tuyệt mỹ của tạo hóa vẫn còn ngoái đầu nhìn lại và hơn thế nữa, vẫn còn đủ sức khỏe để ngắm nhìn thành phố mình sống gắn bó đổi thay từng ngày.

Nhịp sống của bạn tôi giờ đây đã chậm lại thấy rõ. Những bữa ăn đong đếm nhẹ nhàng, những giờ nghỉ ngơi đúng nghĩa và sự lắng nghe chăm chú từng nhịp đập cơ thể. Chẳng có điều gì quá phô trương, nhưng tôi nhận ra một điều may mắn đến diệu kỳ, bạn đã kịp nhận lấy một cơ hội để lật sang một trang đời hoàn toàn khác. Và có lẽ, bài học vô giá nhất bạn gặt hái được sau tất cả không chỉ là việc vừa chiến thắng một cơn biến cố, mà là từ đây, bạn đã biết tự tay chọn cho mình một nếp sống lành mạnh và tĩnh lặng hơn.

Tôi viết lại câu chuyện của bạn tôi, cũng là câu chuyện như chính tôi và nhiều người trong chúng ta, không phải để than thở hay tìm kiếm sự đồng cảm riêng cho cá nhân. Tôi chỉ mong ai đó khi đọc được những dòng này, giữa nhịp sống hối hả và những vội vã lo toan, có thể thong thả dừng lại một chút. Để thở sâu hơn, để lắng nghe những thầm lặng của cơ thể, và để trân trọng từng khoảnh khắc bình yên bên gia đình khi ta vẫn còn đủ khỏe mạnh. Đừng đợi đến khi các biến cố như trên thì mới nhận ra. Trên đời này, món quà vô giá nhất chính là sức khỏe và sự bình an.

Tong tìm được một đoạn giảng rất khớp câu anh hỏi, trong “Phật thuyết A Di Đà kinh Yếu giải tinh hoa”, tập 4, Hòa thượng Tịnh Không giảng tại Malaysia vào tháng 11 năm 1993. Khi giải thích địa vị bất thoái chuyển, Ngài nói, dịch ý: “Xét về thời gian, rút ngắn được hai a-tăng-kỳ kiếp.” Như vậy, đây là lời Hòa thượng diễn giải lợi ích vãng sanh dựa trên kinh và cách phân định các chặng tu chứng, chớ không phải nguyên văn một câu trong Kinh A Di Đà bảo rằng ai về đó cũng được trừ đúng hai kiếp trên một cuốn sổ thời gian.

Muốn hiểu tại sao là “hai”, mình phải nhìn cách Ngài chia ba chặng tu. Theo cách trình bày của Hòa thượng, a-tăng-kỳ kiếp thứ nhất tu các bậc Tam hiền, gồm Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng (30 bậc); a-tăng-kỳ kiếp thứ hai tu từ Sơ địa đến Thất địa (7 bậc); a-tăng-kỳ kiếp thứ ba tu các địa thứ tám (Bát địa), thứ chín (Cửu địa), thứ mười (Thập địa) (3 bậc). Anh thấy hông, chặng đầu ba mươi bậc, chặng sau bảy bậc, chặng nữa chỉ ba bậc mà vẫn trải thời gian dài như vậy, đủ biết càng lên cao càng vi tế, đâu phải leo lên được mấy nấc rồi nhảy đại một cái là tới! Đây là khung phân định Ngài dùng để giảng giải, mình nên hiểu trong văn cảnh ấy.

Trong cách so sánh đó, Hòa thượng lấy cảnh giới của Thất địa Bồ-tát làm mốc: vị Bồ-tát theo tiến trình thông thường phải trải qua hai a-tăng-kỳ kiếp mới có được sự tự tại tương ứng, còn người sanh về Cực Lạc được hưởng lợi ích đặc biệt ấy nhờ Phật lực. Bởi vậy Ngài mới nhấn mạnh chuyện rút ngắn hai a-tăng-kỳ kiếp. Cái được vượt qua là một chặng đường tu chứng rất dài, chớ không phải Phật lấy tờ lịch xé một cái, rồi hai a-tăng-kỳ kiếp rớt xuống sân cho Tong đem gói đậu hũ!

Căn cứ quan trọng nằm ngay trong Kinh A Di Đà: chúng sanh sanh về Cực Lạc đều là A-bệ-bạt-trí, nghĩa là bất thoái chuyển. Ngài Ngẫu Ích giải thích có ba phương diện: vị bất thoái là không lui sụt khỏi địa vị đã đạt; hạnh bất thoái là không bỏ hạnh Bồ-tát độ sanh để chỉ cầu giải thoát riêng; niệm bất thoái là tâm tâm hướng vào trí giác ngộ viên mãn. Thành ra, bất thoái ở đây sâu hơn nhiều so với chuyện hôm nay siêng tụng kinh, ngày mai vẫn còn siêng. Đó là sự bảo đảm tiến tới giác ngộ, không trở lại con đường mê lầm như trước.

Mà tại sao người còn yếu kém lại được lợi ích lớn đến vậy? Theo giáo nghĩa Tịnh Độ, cốt lõi là bản nguyện và công đức đã thành tựu của Đức Phật A Di Đà. Kinh Vô Lượng Thọ có lời nguyện rằng chúng sanh trong cõi Ngài được an trụ trong sự quyết định tiến đến giải thoát, rốt ráo đạt diệt độ; kinh cũng nói đến thọ mạng lâu dài và những điều kiện tu học thù thắng của cõi ấy. Cho nên, đây không chỉ là “đổi sang chỗ ở yên tĩnh thì học mau hơn”, mà còn là được nguyện lực của Phật nhiếp trì. Mình đem lòng tin, nguyện cầu vãng sanh và sự tu hành hướng về Ngài, chớ không phải tự sức mình làm ra hết mọi điều kiện ấy.

Tong xin ví dụ chuyện sông nước cho anh dễ hình dung nghen. Một người sức yếu, tự bơi qua khúc sông nước xiết thì khó; được lên chiếc thuyền vững vàng có người lái giỏi, người ấy vẫn có thể sang bờ. Sang được bờ là thiệt, nhưng đâu có nghĩa cơ bắp của người ngồi trên thuyền bỗng mạnh bằng người bơi giỏi! Ví dụ này chỉ giúp mình phân biệt sự nâng đỡ với năng lực tự có. Chớ Tong mà vừa xuống thuyền đã khoe: “Khúc sông này Tong vượt cái rẹt!”, rồi nhảy xuống biểu diễn, chắc tiếng kêu cứu còn vang hơn tiếng máy đuôi tôm!

Bên cạnh Phật lực, hoàn cảnh tu học ở Cực Lạc cũng đặc biệt. Kinh A Di Đà nói người vãng sanh được cùng các bậc thượng thiện nhân hội tụ, thọ mạng lâu dài; ngay tiếng chim và tiếng gió lay cây báu cũng khiến người nghe hướng tâm về Phật, Pháp, Tăng. Mình thử nghĩ theo câu “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”: chung quanh toàn những duyên giúp tỉnh thức, khác biết bao với cái cảnh Tong vừa quyết tâm bớt nói chuyện thiên hạ, mới bước ra ngõ đã nghe: “Anh Tong, chuyện này tui chỉ kể riêng anh nghe thôi…” Rồi thôi, cái miệng mở cửa trước, chánh niệm lủi mất cửa sau!

Tuy nhiên, thanh tịnh không có nghĩa là về đó nằm võng chờ ngày thành Phật. Khi giảng Kinh Vô Lượng Thọ, Hòa thượng vẫn nhấn mạnh việc nghe Phật thuyết pháp, tăng trưởng trí tuệ, tiêu trừ nghiệp chướng và chuyển phiền não thành Bồ-đề. Nghĩa là vẫn có sự tu học, nhưng được trợ duyên thù thắng và tiến bộ không thoái lui. Tong hình dung nôm na như được vào một nơi học hành thuận lợi hết sức: thầy dạy đúng chỗ mình cần, bạn bè cùng khuyến khích, không có anh nào đang nghe pháp lại chọt bên hông hỏi: “Lát nữa mình ra ngoài bàn chuyện chị hàng xóm nghen?”

Ở đây cần giữ một điều thật chắc: được Phật lực nâng đỡ, hưởng lợi ích bất thoái, không đồng nghĩa người mới vãng sanh đã tự chứng đủ mọi công đức của đại Bồ-tát. Ngài Ngẫu Ích nói rất tinh tế: người ấy chắc chắn sẽ tiến tới địa vị bổ xứ, nhưng không vì vậy mà lập tức gọi tất cả là Đẳng giác Bồ-tát. Nói bằng chuyện nhà nông, được đưa vào một cánh đồng đầy đủ nước, giống tốt, người hướng dẫn giỏi là phước duyên lớn; nhưng hạt giống nảy mầm và trổ bông vẫn có sự thành tựu của nó. Mình không phủ nhận sức nâng đỡ, cũng không lẫn sức nâng đỡ với chỗ tự mình đã chứng.

Vậy có phải ba trừ hai, còn đúng một a-tăng-kỳ kiếp nữa, ai về Cực Lạc cũng phải chờ y chang nhau không? Mình không nên suy như vậy, anh à. Lời giảng đang đối chiếu lợi ích bất thoái với một chặng đường tu thông thường, chớ không ấn định thời hạn thành Phật đồng loạt cho mọi người. Trong “Tịnh Không pháp sư Gia ngôn lục”, phần ghi chép lời giảng cũng phân biệt công phu riêng của hành giả với sự gia trì của Phật, và nói thời gian viên mãn Bồ-đề có nhanh chậm khác nhau. Tong làm ruộng quen tính ngày xuống giống, mà nghe tới đây thì biết phải cất cuốn lịch lại, không thể tự ghi: “Ngày này, tháng này, tới lượt Tong thành Phật!”

Hiểu như vậy rồi, điều mình nên lấy về áp dụng là thêm vững lòng tu, chớ không phải tìm cớ lười. Tịnh Độ lấy tín, nguyện, hạnh làm tư lương: tin nhận, thật sự nguyện sanh về Cực Lạc, rồi thực hành niệm Phật. Tong tự nhắc mình thêm chuyện giữ gìn lời nói, sửa lỗi, thương người, bớt tranh hơn thua. Tong trường chay, nhưng cũng phải coi chừng: nồi canh thì chay mà lời nói mặn chát, dĩa đậu hũ thì mềm mà cái bụng cố chấp cứng như gốc tràm! Ăn chay được cái miệng rồi, còn phải tập cho cái miệng bớt “ăn thua” nữa, chớ gặp ai nói trái ý cũng muốn thắng thì tu riết chỉ thấy bản ngã lên ký!

Vậy nên, thưa anh, ý nghĩa đáng quý của lời Hòa thượng là: nhờ được vãng sanh, nương nguyện lực Phật và an trụ bất thoái, hành giả không phải tự trải lại nguyên một chặng tu dài để đạt lợi ích tương ứng. Đó là chỗ Ngài nói “tiết kiệm hai a-tăng-kỳ kiếp”. Tong nghe lời ấy thì tự nhắc: mình cần bớt đường vòng, chớ không bớt lòng từ; cần mau ra khỏi mê lầm, chớ không mau tự phong chứng đắc. Biết có đường về rồi thì chân thành bước tới, mỗi ngày thêm một chút hiền, bớt một chút chấp, giữ câu Phật hiệu trong lòng. Đừng đứng ngoài bến tính coi chiếc thuyền chạy nhanh cỡ nào, tính tới bạc đầu mà cái chân vẫn chưa chịu bước! Nam mô A Di Đà Phật.

Nghe Hoa kể tiếng chuông chùa đầu xóm, Hai Lúa thấy cả một buổi sớm quê mình hiện ra: người thức dậy nhóm bếp, các cô các chị lục đục đem hàng ra phiên chợ sớm, còn cái tâm đang mê ngủ cũng được tiếng chuông khều nhẹ một cái. Nói cho ngay thẳng thì niềm tin “chuông chùa vang lên, chúng sanh khổ đau ở ác đạo được tạm vơi nỗi khổ” có gốc trong truyền thống Phật giáo Hán truyền, chớ không phải bà con xóm mình ngồi bịa ra lúc ăn chè đậu đen. Nhưng cũng đừng hiểu nó như cái nút bấm remote của cõi âm: gõ một tiếng là nghiệp ai nấy tự nhiên sạch trơn. Phật pháp dạy nhân quả không dễ dãi vậy.

Trong sách Pháp Uyển Châu Lâm, quyển 99, có chép rằng “Tăng Nhất A-hàm kinh nói” khi đánh chuông thì nguyện cho mọi khổ trong ác đạo đều tạm dừng; ai nghe chuông lại nghe kệ tán thì được thêm duyên tiêu trừ trọng nghiệp. Chữ quan trọng là chữ “nguyện”: đây là đại nguyện từ bi của người đánh chuông, không phải lời hứa rằng bất cứ tiếng kim loại leng keng nào cũng tự động giải quyết xong nợ nghiệp cho khắp pháp giới. Nếu ai hỏi “Phật nói ở phẩm nào?”, mình nên thưa chính xác: câu này hiện được thấy rõ trong Pháp Uyển Châu Lâm, nơi sách dẫn Kinh Tăng Nhất A-hàm làm nguồn; chớ đừng nói chắc nịch một phẩm nào khi chưa chỉ ra được bản kinh ấy.

Trong Tùng Lâm Hiệu Định Thanh Quy Tổng Yếu, quyển 2, một bộ thanh quy của chốn thiền môn, còn có bài kệ lúc đánh chuông với ý: nguyện tiếng chuông vượt pháp giới, chốn tối tăm đều được nghe, ba đường ác lìa khổ và bánh xe đao tạm dừng. Vậy tiếng chuông trong đạo không chỉ để báo giờ hay gọi đại chúng; nó mang theo lời phát nguyện cứu khổ. Chuông có thân bằng đồng, nhưng cái làm nó thành Phật sự là tâm từ bi và chánh niệm của người đánh.

Có chuyện vua Kế Nị Tra được chép trong Phụ Pháp Tạng Nhân Duyên Truyện, quyển 5. Vì sát nghiệp nặng, nhà vua sau khi chết thọ thân cá ngàn đầu nơi biển lớn, bị bánh xe gươm chém đầu, chém xong lại mọc rồi chém tiếp, khổ không kể xiết. Khi một vị A-la-hán làm duy-na đánh kiền chùy, nhà vua thưa rằng hễ nghe tiếng pháp khí ấy thì bánh xe gươm tạm ngừng, nên xin đánh lâu hơn. Vị A-la-hán thương xót làm theo, bảy ngày sau khổ báo chấm dứt. Hai Lúa nhắc kỹ một chi tiết: nguyên văn nói “kiền chùy”, là pháp khí báo chúng, chưa chắc đúng hình thức đại hồng chung như chùa mình ngày nay; về sau truyền thống mới gắn câu chuyện ấy với tiếng chuông. Đây là truyện nhân duyên có nguồn trong Hán tạng, không phải biên bản đời nay có dấu mộc đỏ, nên mình kính tin nhưng không nên phóng đại thành chứng minh khoa học.

Chuyện có nhân vật và tình tiết rõ hơn là Thích Trí Hưng ở chùa Thiền Định, sau gọi là Đại Trang Nghiêm, vào đời Tùy. Tục Cao Tăng Truyện, quyển 29, chép rằng khi làm duy-na, ngài đánh chuông trong giá rét đến nứt tay, luôn phát nguyện: “Nguyện các ác thú nghe tiếng chuông này đều lìa khổ mau được giải thoát.” Vợ của anh một vị tăng cùng chùa nằm mộng thấy chồng mình chết dọc đường, đọa địa ngục, nhờ tiếng chuông của Trí Hưng mà cùng những người chịu khổ được giải thoát; bà xin đem mười tấm lụa cúng dường để tạ ơn. Ban đầu chẳng ai tin, hơn mười ngày sau tin báo tử đến, trùng với giấc mộng. Ngài Trí Hưng không nhận công riêng mà đem cúng phẩm chia cho đại chúng. Đây là một ghi chép truyện ký rất sớm, nhưng bản thân sự cảm ứng vẫn thuộc lĩnh vực đức tin, không phải điều người đời có thể đem máy móc ra đo cho hết được.

Còn chuyện Lương Vũ Đế hỏi ngài Bảo Chí cách cứu khổ u minh, rồi được đáp rằng nghe tiếng chuông thì khổ tạm dừng, quả thật rất phổ biến. Nhưng nguồn Hai Lúa dò được là một lời dẫn trong Trường Khánh Tông Bảo Độc Thiền Sư Ngữ Lục, không phải chính sử đời Lương. Bởi vậy, mình cứ gọi đúng tên: truyền thuyết thiền môn có sách chép. Có lòng tin mà vẫn biết cân mực nguồn gốc, vậy mới là tín có trí; chớ tin kiểu ai nói gì cũng hốt vô bao, bao chưa đầy mà cái đầu đã nặng trĩu.

Vậy Hoa có thể yên tâm quý tiếng chuông chùa, nhưng hãy quý đúng chỗ. Tiếng chuông là một duyên lành đánh thức người sống, hộ niệm người sắp mất và hồi hướng đến chúng sanh khổ nạn. Công năng ấy đi cùng Tam Bảo, lời kệ, tâm từ, công đức tu tập và nghiệp duyên của mỗi chúng sanh; không thay được việc mình bớt sát sanh, bớt nóng giận, biết sám hối, làm lành và niệm Phật. Mỗi khi nghe chuông, Hoa chỉ cần lắng lòng niệm một câu Nam Mô A Di Đà Phật, nguyện cho cha mẹ nhiều đời, oan gia trái chủ và tất cả chúng sanh đều lìa khổ được vui. Làm vậy, chuyện u minh sâu xa mình chưa thấy hết, nhưng cái u minh trong lòng mình đã bớt tối đi một khoảng rồi.

Chuông chùa một tiếng ngân vang
Gọi người thôi ngủ giữa đàng vô minh.

A Di Đà Phật

Đọc câu hỏi của anh mà Tong đang ngồi ăn chè hạt sen cũng suýt phun nguyên hột sen qua hàng rào nhà anh Hai Lúa! Thiệt tình cái chữ “sớ”, chữ “sao” này nó có tài làm người mới học Phật rối như gà mắc tóc. Hồi nhỏ tới lớn mình nghe “sớ” là nhớ ông Táo, cuối năm ôm nguyên tờ dài thượt, cưỡi cá chép bay lên trời báo cáo chuyện dưới bếp; còn nghe “sao” là nhớ sao Thái Bạch, La Hầu, Kế Đô, rồi mấy tờ cúng sao giải hạn. Bây giờ mở sách Phật ra thấy nào là Ấn Quang Văn Sao, A Di Đà Kinh Sớ Sao, Quán Kinh Sớ Sao… trời đất quỷ thần ơi, người ta vô cửa Phật kiếm đường về Cực Lạc mà nhìn tựa sách cứ tưởng lạc vô… đài thiên văn kiêm văn phòng ông Táo!

Thiệt ra “sớ” trong sách Phật là âm Hán-Việt của chữ 疏. Trong văn Phật giáo, mình hiểu đơn giản là phần giải thích, chú giải, khai thông nghĩa lý của kinh. Kinh Phật có chỗ một câu mà nghĩa sâu như cái giếng làng đào ba đời chưa tới đáy, người sau đọc vô nhiều khi hai con mắt mở tròn mà đầu óc đứng hình như con trâu thấy xe Honda chạy ngang. Bởi vậy các vị Tổ, các bậc cổ đức mới viết “sớ”, đem từng đoạn kinh ra phân tích, giải nghĩa, chỉ cho mình câu này nói gì, ý sâu nằm đâu, trước sau liên hệ thế nào. Nói kiểu nông dân miền Tây của Tong thì kinh giống con kinh lớn dẫn nước vô ruộng, còn “sớ” giống người cầm cuốc khai mương, vét cỏ, dọn bùn cho nước chảy tới tận gốc lúa. Chớ “sớ” này không phải ông Táo cầm lên trời méc Ngọc Hoàng rằng nhà anh Danh năm nay ăn hết bao nhiêu ký gạo nghen!

Còn chữ “sao” trong “Sớ Sao” thường là chữ 鈔. Cái “sao” này tuyệt nhiên không phải ngôi sao lấp lánh trên trời, cũng không phải sao Thái Bạch chiếu mạng làm mình lo quá mất ngủ rồi sáng hôm sau chạy đi kiếm thầy cúng. Trong truyền thống chú giải, “sao” thường là phần giải thích thêm cho “sớ”. Nghĩa là kinh có sớ giải kinh; mà sớ của các bậc Tổ nhiều khi uyên áo quá, mình đọc xong cái đầu vẫn quay như chong chóng gặp gió chướng miền Tây, nên lại có thêm phần “sao” để giải rộng, giải kỹ cái “sớ” đó nữa. Nhớ mẹo này là khỏi lộn: kinh là chánh văn, sớ giải kinh, sao giải thêm sớ. Nếu còn chưa hiểu thì thôi, anh Danh đem cái võng ra mắc giữa hai cây dừa, rót bình trà, niệm mười câu A Di Đà Phật cho tâm nó yên rồi đọc lại; chớ đọc lúc cái đầu nóng quá, chừng lát nữa “Sớ Sao” biến thành “sao sớ”, rồi mình hỏi “sao sao hoài vậy trời”, tới đó Tong cũng hết cứu!

Thí dụ như Kinh A Di Đà Sớ Sao. Kinh A Di Đà là kinh. Phần “sớ” là giải thích kinh ấy. Phần “sao” lại triển khai và giải thích rộng thêm phần sớ. Anh Danh cứ tưởng tượng Đức Phật chỉ cho mình con đường; vị Tổ đứng kế bên giảng cái bản đồ; thấy mình cầm bản đồ xoay tới xoay lui, Bắc chỉ xuống Nam, Tây Phương quay qua hướng chuồng gà, Ngài thương quá bèn giảng luôn cách đọc bản đồ. Đại khái “sớ sao” có công dụng như vậy. Cho nên thấy hai chữ đó đừng sợ, không có ngôi sao nào sắp rớt trúng đầu mình hết!

Riêng “Ấn Quang Văn Sao” thì mình phải hiểu theo ngữ cảnh khác một chút. “Văn” là văn chương, thư từ, trước tác; “sao” ở đây gắn với tên một tập văn thư được ghi chép, tuyển tập và lưu truyền lại. Ấn Quang Văn Sao chủ yếu là những thư từ, lời khai thị, bài viết của Ấn Quang đại sư được tập hợp thành sách. Thành ra đừng hiểu “Văn Sao” là “văn giải thích cho sớ”, rồi lật tới lật lui kiếm cuốn “Ấn Quang Văn Sớ” đứng đằng trước. Kiếm kiểu đó có khi tới ngày ngài Di Lặc hạ sanh cũng chưa thấy! Nói nôm na để dễ nhớ, Ấn Quang Văn Sao là bộ sưu tập văn thư và lời dạy của Ấn Quang đại sư. Một chữ Hán nhiều khi vô hoàn cảnh này nghĩa hơi khác hoàn cảnh kia; nó giống ông hàng xóm của Tong, ở nhà thì vợ kêu “ông Tám”, ra chợ người ta kêu “chú Tám”, vô chùa lại thành “Phật tử Tám”, vẫn một người mà đứng chỗ khác nghe danh xưng khác liền.

Còn cái tựa dài như “Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh Sớ Sao Diễn Nghĩa”, nhìn lần đầu ai yếu bóng vía có thể đóng sách lại đi nấu cơm. Nhưng đừng hoảng. Cứ tháo từng cục ra: “Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh” là tên kinh; “sớ” là chú giải kinh; “sao” là phần giải rộng thêm lời sớ; “diễn nghĩa” là đem nghĩa lý ấy trình bày, giảng giải ra cho rõ ràng hơn. Vậy thôi. Cái tựa nhìn dài như đoàn xe kẹt trên cầu Mỹ Thuận ngày lễ, nhưng hiểu từng chữ rồi thì nó chạy thông re, không có gì huyền bí hết.

Còn anh Danh hỏi: “Ủa, đã dịch kinh sang tiếng Việt rồi, sao mấy ông dịch giả không dịch luôn cho thiệt bình dân, để tôi khỏi ôm từ điển chạy vòng vòng?” Câu này hỏi nghe có lý à nghen! Nhưng có nguyên do. Những chữ như “sớ”, “sao”, “luận”, “ký”, “văn sao” đã được dùng lâu đời trong Phật học Đông Á, gần như thành thuật ngữ chuyên môn và một phần của tên riêng tác phẩm. Nếu dịch hết ra tiếng Việt bình dân thì người mới đọc dễ hiểu thiệt, nhưng lúc muốn tra bản Hán, tra mục lục Đại Tạng, tìm đúng tên sách, đối chiếu với lời các vị Tổ thì lại có khi đứng giữa chợ không biết hỏi ai. Thí dụ Kinh A Di Đà Sớ Sao mà dịch luôn thành “Bản chú giải Kinh A Di Đà và bản giải thích thêm cho bản chú giải ấy”, nghe cũng rõ ràng, nhưng tên sách dài thêm một khúc nữa, đọc tới cuối cái tựa có khi cơm dưới bếp khét hồi nào không hay!

Cho nên cách hay nhất không phải là bỏ hết chữ Hán-Việt, mà lần đầu gặp thì giải thích cho rõ. “Sớ: chú giải kinh. Sao: giải rộng thêm phần sớ.” Chỉ cần biết hai câu đó thì lần sau thấy “Sớ Sao” mình tỉnh bơ, không cần ngước lên trời coi đêm nay có mấy ngôi sao, cũng không cần chạy qua hỏi ông Táo nhà hàng xóm coi ổng có giữ bản sao nào không.

Tong nói thêm chút đạo vị nghen anh Danh. Học những chữ này là tốt, vì hiểu được thuật ngữ thì mình đọc lời Tổ bớt vướng. Nhưng đừng để chuyện học chữ làm mình quên mục đích chính. Trong pháp môn Tịnh Độ, đọc kinh, đọc sớ, đọc sao, đọc Văn Sao của Tổ Ấn Quang, cuối cùng cũng là để mình hiểu sâu hơn mà sanh tín, phát nguyện, giữ câu Phật hiệu cho chắc. Chớ thuộc một bụng nào “sớ, sao, luận, ký, huyền nghĩa, diễn nghĩa”, gặp ai cũng xổ ra như máy bắp rang, mà tối tới kêu niệm mười câu Nam-mô A-di-đà Phật thì miệng cứng như cái khóa chuồng vịt, vậy là mình ôm cái bảng chỉ đường mà hổng chịu bước chân đi.

Người xưa có câu: “Tri chi vi tri chi, bất tri vi bất tri, thị tri dã” — biết thì nói biết, không biết thì nhận không biết, đó mới là biết. Thành thử anh Danh gặp chữ không hiểu mà hỏi là đúng bài rồi, đâu có gì mắc cỡ. Tong chỉ sợ người không hiểu mà cứ gật gù “ừ, sâu sắc quá”, gật tới chừng ngủ quên té khỏi ghế mới là nguy! Phật pháp không bắt mình giả bộ hiểu. Cứ học từng chút, hiểu từng chút, rồi đem cái hiểu đó về nuôi lớn tín-nguyện-hạnh. Mình quê cũng được, Hán tự không rành cũng được, miễn lòng chân thật, tin sâu, nguyện thiết, niệm Phật chí thành. Tây Phương đâu có dựng cái bàn ở cổng bắt mình thi chính tả chữ “sớ” với chữ “sao” mới cho vô!

Vậy từ nay anh Danh nhớ nghen: gặp ông Táo thì “sớ” có thể là tờ trình; gặp sách Phật thì “sớ” thường là chú giải; gặp “sớ sao” thì “sao” thường là giải thêm cho sớ; gặp “Ấn Quang Văn Sao” thì hiểu là tập văn thư, trước tác của Tổ. Còn tối ra sân mà thấy sao sáng đầy trời thì cứ để nó sáng, đừng đứng đó la lên: “Trời ơi, nguyên bộ Sớ Sao ai rải hết lên trời vậy!” Hàng xóm nghe được họ tưởng anh Danh học Phật riết… giác ngộ hơi quá tay!

Nam-mô A-di-đà Phật.

Trước giờ trong dân gian tôi thường nghe nói đến SỚ táo quân dài lê thê như quét đất của ông Táo cầm lên tâu Ngọc Hoàng khi cỡi cá chép lên trời hôm 23 tết, hay là tờ cúng SAO giải hạn của mấy thầy phong thuỷ giúp người giải vận xui. Nay học Phật thì tôi bắt gặp những quyển như Ấn Quang Văn SAO, Kinh A Di Đà SỚ SAO, Quán Vô Lượng Thọ Phật Kinh SỚ SAO diễn nghĩa…. Tôi đọc tựa đề mà cứ như thấy sao là sao chẳng thể hiểu ất giáp gì cả. Có phải đó là âm Hán Việt và dịch nghĩa là gì? Sao các chư cổ đức đã dịch kinh sang Việt ngữ rồi mà không dịch đơn giản dễ hiểu hơn để tôi khỏi phải đi tìm từ điển nhỉ? 🙂

Hai Lúa xin góp thêm một chút cho câu chuyện Thiện Tài nghen. Thiện Tài Đồng Tử vâng lời thầy mình là Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, đi tham học 53 vị thiện tri thức.

Đặc biệt, vị thiện tri thức đầu tiên Ngài tìm đến là Tỳ-kheo Đức Vân. Đức Vân dạy Ngài pháp môn Niệm Phật. Theo lời Ấn Quang Đại Sư, Thiện Tài vừa gặp Đức Vân, nghe pháp môn Niệm Phật thì liền chứng Sơ Trụ. Ấn Quang Đại Sư viết: “lần đầu gặp Đức Vân, nghe pháp môn Niệm Phật liền chứng Sơ Trụ.”

Rồi Thiện Tài vẫn tiếp tục đi tham học, lần lượt gặp các thiện tri thức. Đến vị cuối cùng là Phổ Hiền Bồ Tát, Ngài được Phổ Hiền dùng oai thần gia bị, khiến chỗ sở chứng của Thiện Tài ngang bằng với Phổ Hiền, ngang bằng với chư Phật, tức là bậc Đẳng Giác. Sau đó Phổ Hiền lại dùng Thập Đại Nguyện Vương khuyên Thiện Tài và các vị Bồ Tát hồi hướng cầu sanh Tây Phương Cực Lạc để viên mãn Phật quả.

Anh Long thấy vậy mới thấy pháp môn Niệm Phật hay dữ thần chưa! Một bên là Thiện Tài vừa bắt đầu tham học đã gặp Đức Vân dạy Niệm Phật, rồi đến cuối đường lại gặp Phổ Hiền Bồ Tát dùng Thập Đại Nguyện Vương quy hướng Cực Lạc. Thành ra mình là phàm phu như Hai Lúa với anh Long, nghiệp chướng còn đầy mình, càng phải biết khiêm cung mà học theo các Ngài.

Nói vui một chút nghen anh Long: Thiện Tài người ta đi học tới 53 vị thiện tri thức, học hoài không thấy than mệt, còn mình mới đọc được vài đoạn kinh đã muốn tranh luận thắng thiên hạ. Thiệt tình, học kiểu đó chắc cái miệng tiến bộ trước, còn cái tâm thì đứng yên tại chỗ!

Cho nên mình cứ học theo Thiện Tài cái tâm chịu học, học theo Phổ Hiền cái hạnh phát nguyện, rồi giữ cho chắc tín tâm, nguyện cầu sanh Cực Lạc và câu Phật hiệu của mình. Cuối cùng cũng chỉ gom lại một câu rất giản dị: Nam-mô A-di-đà Phật.