Nên dùng tâm thế nào để niệm Phật? Phật hy vọng chúng ta dùng chân tâm làm người, không thể dùng vọng tâm. Vọng tâm là tâm sanh diệt, là tâm luân hồi, dùng vọng tâm nhất định không thể siêu việt luân hồi. Vì vậy niệm Phật phải dùng chân tâm niệm, nhất chân nhất thiết chân, dùng chân tâm niệm Phật, dùng chân tâm để sống, dùng chân tâm đối người tiếp vật.
Dùng tâm khác nhau, kết quả có gì khác biệt? Nếu như khởi tâm động niệm đều là tổn người lợi mình, tự tư tự lợi ― đây đều là nhân của lục đạo luân hồi tam ác đạo, kiếp sau chắc chắn sanh ba đường ác; nếu như lúc nào cũng nghĩ làm sao lợi cho người, làm sao giúp đỡ người khác, làm sao thành tựu người khác, đây là tâm thiện, dùng tâm thiện sanh ba đường thiện. Nếu như đoạn ác tu thiện, mà không đem đoạn ác tu thiện để ở trong tâm, trong tâm chỉ có A Di Đà Phật, trong miệng cũng chỉ niệm một câu “A Di Đà Phật” này, không có tạp ngôn, không có tạp niệm, dùng tâm A Di Đà Phật để xử sự đối người tiếp vật, không có đạo lý nào không sanh đến Thế giới Cực Lạc!
Đa số người niệm Phật là có miệng không có tâm, cho nên không tương ưng với Phật, câu Phật hiệu này không thể đắc lực. Niệm Phật luôn luôn phải tâm miệng tương ưng. Phải dùng chân tâm, dùng thành ý, Đại sư Ấn Quang nói với chúng ta “Một phần thành kính được một phần lợi ích, mười phần thành kính được mười phần lợi ích”, chân thành đến cực độ thì sẽ cảm ứng đạo giao với Phật.
Hòa thượng Lão Đức là dùng chân tâm, người khác gạt Ngài, trêu chọc Ngài, bắt nạt Ngài, những người đó là dùng vọng tâm, nhưng Hòa thượng Lão Đức hoàn toàn dùng chân tâm. Người khác chà đạp Ngài, sỉ nhục Ngài, Ngài đều tiếp nhận. Ngài thấy Phật thì lạy, người khác chỉ vào phân trâu nói: “Bên trong này có Phật.” “Có Phật tôi lạy Phật”, Ngài dập đầu xuống lạy phân trâu. Tâm của Ngài thật sự có Phật. Đa số người đều xem Ngài là người ngốc, Ngài thật sự không ngốc chút nào. Ngài hoàn toàn dùng chân tâm, cho nên Ngài được lợi ích thật sự.
Niệm Phật kiêng kỵ nhất chính là dùng tâm tán loạn niệm. Vọng niệm trong tâm quá nhiều, tạp niệm quá nhiều thì tâm lực sẽ không tập trung. Tâm tán loạn niệm Phật không có công đức, chỉ là trồng hạt giống trong a lại gia thức, trong đời này không thể thọ dụng. Đại sư Ấn Quang từ bi nói cho chúng ta biết dùng phương pháp mười niệm, từ câu thứ nhất đến câu thứ mười, niệm thật rõ ràng, nhớ thật rõ ràng, nghe thật rõ ràng, phương pháp này có thể nhiếp tâm, không để tạp niệm xen vào.
Tại sao lại có tạp niệm? Bởi vì không buông xả, rất nhiều việc để lo lắng không yên. Thật sự buông xả thì tạp niệm không còn nữa; thật sự buông xả thì niệm Phật thấy Phật.
Tâm thanh tịnh, tâm bình đẳng, tâm giác đều là chân tâm. Buông xả chấp trước thì được tâm thanh tịnh. Với thế gian, xuất thế gian tất cả pháp không còn chấp trước nữa, có thể tùy duyên, được tâm thanh tịnh là cảnh giới của A La Hán. Lại buông xả phân biệt, được tâm bình đẳng là cảnh giới Bồ Tát. Cuối cùng là khởi tâm động niệm đều buông xả, chính là đại triệt đại ngộ, minh tâm kiến tánh thì thành Phật rồi.
Vì sao phàm phu không thể buông xả? Bởi vì không hiểu rõ chân tướng sự thật, cái gì cũng xem là thật, không biết được hiện tượng trong vũ trụ là giả, là vô thường, chúng ta có thể mất nó bất cứ lúc nào. Mạng người vô thường, ai có thể nắm chắc đảm bảo năm sau chúng ta còn sống? Không thể đảm bảo, một hơi thở không còn thì qua đời này rồi. Vì vậy Đại sư Ấn Quang dạy chúng ta đem chữ “Tử” dán lên trên trán, chính là nói với những người không thể buông xả. Thật sự phải có cảnh ngộ cao như vậy, hằng ngày dùng chữ này để nhắc nhở bản thân, người niệm Phật này nhất định vãng sanh.
Làm sao tu tâm thanh tịnh? Niệm Phật. Trong tâm chỉ có A Di Đà Phật, ngoại trừ A Di Đà Phật không để bất cứ thứ gì trong tâm, thì tâm thanh tịnh rồi. Chúng ta mắt thấy sắc, tai nghe tiếng, khi sáu căn (nhãn, nhỉ, tỷ, thiệt, thân, ý) tiếp xúc cảnh giới sáu trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp), đem tất cả ngoại cảnh để vào trong tâm thì phiền phức rồi, tâm của chúng ta động rồi, tâm bị ô nhiễm rồi. Tâm động thì không bình đẳng, tâm ô nhiễm thì không thanh tịnh, như vậy không thể giác ngộ, chỉ bị mê hoặc.
Không phải Phật kêu chúng ta không nhìn, không nghe. Không phải vậy, là muốn chúng ta nhìn thấy, nghe thấy nhưng không để ở trong tâm, luôn luôn gìn giữ thanh tịnh, bình đẳng, giác, khôi phục tâm thanh tịnh, bình đẳng, giác của chúng ta. Thanh tịnh bình đẳng giác chính là chân tâm, chính là tâm Phật, cái tâm này chính là Phật. Làm như vậy, chính là “thị tâm thị Phật”.
Phật và chúng ta không có khoảng cách, không có trước sau; cũng chính là nói, Phật và chúng ta không có cách biệt về không gian và thời gian ― sự thật là như vậy. Nhưng vì sao chúng ta không thể thấy Phật? Có chướng ngại, về phía Phật không có chướng ngại, là chính chúng ta có chướng ngại. Nếu như chúng ta thật tin, thật nguyện, đối với vọng tưởng, tạp niệm của thế gian này thật sự đoạn rồi, chúng ta muốn thấy Phật ngài liền hiện tướng, thì chúng ta có thể thấy được.
Đại sư Ngẫu Ích nói với chúng ta, có thể vãng sanh hay không, nhất định nằm trong tâm tín nguyện, có tín có nguyện thì nhất định vãng sanh; phẩm vị cao hay thấp, là ở công phu niệm Phật sâu hay cạn. Công phu sâu khi vãng sanh được thượng bối thượng sanh; buông xả một ít, cái công phu đó cạn, hạ hạ phẩm vãng sanh.
Chúng ta phải hiểu rõ sự, lý này, hiểu rõ ràng rồi, thì có thể chọn lựa con đường đời này chúng ta muốn đi. Lão Hòa thượng Hải Hiền làm cho chúng ta thấy rồi, bất kỳ người nào, cho dù già trẻ lớn bé, thông minh đần độn khác nhau, bất kể là căn tánh như thế nào, một câu “A Di Đà Phật” có thể viên thành Phật đạo. Vì vậy, thật sự tin tưởng có Thế giới Cực Lạc, thật sự tin rằng có A Di Đà Phật, phát nguyện cầu sanh Tịnh độ, lâm mạng chung thời, A Di Đà Phật nhất định sẽ đến tiếp dẫn chúng ta đến Thế giới Cực Lạc, ở Thế giới Cực Lạc một đời thành Phật.
Trích Cuộc Đời Hòa Thượng Hải Hiền
Chuyển ngữ: Diệu Âm Diệu Hiệp






KHI DỤNG CÔNG TU HÀNH CHO DÙ BẤT KÌ CẢNH GIỚI GÌ HIỆN RA CŨNG KHÔNG NÊN ĐỂ Ý, NẾU KHÔNG SẼ RẤT DỄ BỊ MA DỰA
Khi niệm Phật cảm thấy nhập vào trạng thái “Niệm mà vô niệm, vô niệm mà niệm”, hoàn toàn tĩnh lặng, liên tục không gián đoạn, vô cùng yên tĩnh, tĩnh mịch. Trong tâm xuất hiện hai đến ba âm thanh đối thoại, Phật hiệu cũng không bị đứt đoạn, đối thoại cũng rõ ràng. Đây có phải là chủng tử A-lại-da thức hiện hành không?
Điều này không cần phải để ý, nếu để ý sẽ rất dễ bị ma dựa. Cảnh giới này nếu không để ý thì là cảnh giới tốt nhưng nếu để ý sẽ là cảnh giới ma. Người dụng công thường thường khi cảnh giới hiện tiền, bất luận là cảnh giới thế nào đều không nên để ý đến, cho dù là cảnh giới Phật hay cảnh giới ma, tất cả đều không để ý thì là cảnh giới tốt. Bởi vì khi bạn không có công phu thì ma sẽ không đến tìm bạn, ma khinh thường bạn, khi thời cơ đến ma sẽ đến tính sổ với bạn. Khi bạn hơi có công phu đắc lực một chút, ma biết tương lại bạn sẽ vãng sanh thế giới Cực Lạc, ma sẽ không tìm thấy bạn nữa, ma muốn báo thù thì sẽ không còn cơ hội nữa, cho nên ma đến chướng ngại bạn, dùng rất nhiều cảnh giới để mê hoặc bạn. Bạn không để ý thì sẽ không sao, nếu bạn vừa khởi tâm động niệm, vừa để ý thì bạn sẽ rất dễ bị ma lừa. Sự việc thế này, Phật nói rất nhiều trong Kinh Lăng Nghiêm, nói cũng rất rõ ràng.
TÔN SƯ TỊNH KHÔNG CHỦ GIẢNG
TRÍCH THÁI THƯỢNG CẢM ỨNG THIÊN,TẬP 91
Tôi ngoài ba mươi, không giàu có, cũng chẳng phải người đàn ông xuất sắc. Tôi có công việc ổn định, cuộc sống bình thường và tính cách có phần khô khan, ít nói. Tôi không giỏi thể hiện tình cảm bằng lời nói, nhưng một khi đã xác định gắn bó với ai, luôn nghĩ đến chuyện lâu dài. Tôi gặp em trong một lần đi công tác. Em là người phụ nữ năng động, khéo léo, có công việc tốt và biết cách tạo thiện cảm với mọi người. Tôi khá trầm tính, đôi khi cứng nhắc và không biết chiều lòng người khác. Chúng tôi đã có những cuộc trò chuyện dài, những buổi gặp gỡ sau giờ làm, dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của nhau.
Những năm đầu bên nhau, dù kinh tế chưa dư dả, chúng tôi vẫn vui vẻ. Tôi cố gắng làm việc, dành dụm tiền bạc, mong một ngày có thể cho em cuộc sống đầy đủ hơn. Sau khi kết hôn, tôi càng đặt trách nhiệm gia đình lên hàng đầu. Có những lúc công việc áp lực, thu nhập không như mong muốn, tôi vẫn cố gắng không để em phải lo lắng. Thế nhưng cuộc sống không diễn ra như những gì tôi hình dung. Khi công việc của em ngày càng thuận lợi, những mối quan hệ mới xuất hiện, em đi nhiều hơn và tối cũng về muộn hơn. Em sử dụng điện thoại liên tục, tôi hỏi thì em lại khó chịu, cho rằng tôi kiểm soát cuộc sống của em.
Tôi cố gắng thông cảm. Tôi nghĩ phụ nữ cũng cần phát triển sự nghiệp và những mối quan hệ xã hội. Thế nhưng vợ chồng tôi ngày càng ít trò chuyện, những bữa cơm chung thưa dần. Sau hơn một năm lấy nhau, có những tối nằm cạnh vợ, tôi cảm giác mình và em giống hai người xa lạ. Tôi cố thay đổi, quan tâm vợ nhiều hơn, chủ động chia sẻ việc nhà và dành thời gian cho gia đình. Thế nhưng dường như mọi cố gắng đều không còn ý nghĩa. Rồi tôi phát hiện em có người đàn ông khác. Tôi hỏi vợ, em không phủ nhận, cũng chẳng tỏ ra quá day dứt. Em nói tình cảm đã thay đổi, ở bên tôi em không còn cảm thấy hạnh phúc. Vài tuần sau, em rời khỏi nhà, chúng tôi ly thân.
Tôi đã rơi nước mắt, chưa bao giờ nghĩ cuộc hôn nhân này tan vỡ một cách lãng xẹt như thế. Tôi tự hỏi mình đã sai ở đâu. Có phải tôi quá mải mê kiếm tiền mà quên dành thời gian cho vợ? Có phải tôi ít nói lời yêu thương, ít quan tâm đến những điều nhỏ nhặt? Có phải tôi đã quá tin tưởng vợ nên không nhận ra ngày từ khi em mới thay đổi. Tôi vẫn phải đi làm nhưng mỗi tối trở về nhà lại phải đối diện với bốn bức tường, đau khổ, mệt mỏi. Tôi nghĩ mình phải làm mọi cách để cô ấy quay về. Nhưng rồi tôi hiểu, khi vợ đã không còn muốn ở lại thì mình có làm gì, cô ấy cũng chẳng bận tâm. Tôi phải làm sao để chấp nhận sự thật vợ không cần mình nữa?
Anh Trường thân mến ơi,
Mới bước vô câu chuyện, anh đã tự dán lên mình nào “không giàu”, “không xuất sắc”, “khô khan”, làm Vĩ Dạ phải xách rổ chạy tới gỡ nhãn giùm. Anh đang đau, xin nhẹ tay với mình một chút nghe. Một người đàn ông có công việc bình thường, tính tình ít nói vẫn có quyền mong được yêu thương và đối xử chân thành. Lễ cưới có thể thuê người dẫn chương trình, chớ đâu có quy định chú rể phải nói duyên bằng cả đài phát thanh mới đủ tiêu chuẩn làm chồng! Anh có những điều cần học thêm trong cách yêu, nhưng anh cũng có những điều đáng quý cần được chính mình nhìn nhận.
Vĩ Dạ nghe buồn nhất là đoạn anh đi làm về rồi đối diện với bốn bức tường. Có lẽ anh đang tiếc cả một cuộc sống từng mong: những bữa cơm chung, những chuyện nhỏ cuối ngày, cái cảm giác mình cố gắng vì một mái nhà có hai người. Khi những điều ấy đột ngột vắng đi, anh thấy trống trải là điều dễ hiểu. Anh có quyền khóc, có quyền nhớ, có quyền thấy hôm nay mình yếu lòng. Xin đừng vừa chịu mất mát, vừa đứng bên cạnh quở mình sao chưa mạnh mẽ. Người đang đau cần được đỡ một tay; anh thương người khác bao năm rồi, bữa ni cho mình được hưởng chút dịu dàng ấy với.
Chuyện anh tự hỏi có phải mình mải kiếm tiền, ít nói lời thương hay chưa quan tâm đủ, mình có thể nhìn lại cho công bằng. Biết đâu anh đã có lúc nghĩ “mình lo được cho gia đình là vợ hiểu”, trong khi vợ còn cần được trò chuyện, được hỏi han. Những điều ấy anh có thể học và sửa. Nhưng việc cô ấy lựa chọn có người khác thuộc trách nhiệm của cô ấy. Sự không hài lòng trong hôn nhân cần được nói ra để hai người cùng đối diện; nó không làm cho sự phản bội trở thành lỗi anh phải nhận thay. Mỗi tối anh mở phiên tòa xét xử mình, vừa làm bị cáo, vừa làm công tố, vừa tự tuyên án như rứa thì tội quá. Vĩ Dạ xin phép mang vô một đĩa bánh, mời cả tòa nghỉ giải lao để bị cáo được thở!
Điều anh cần tập chấp nhận trước hết là: cô ấy đã rời đi và hiện không cùng anh vun vén cuộc hôn nhân này. Còn câu “vợ không cần mình nữa” dễ khiến anh nghe thành “mình chẳng còn giá trị gì”. Anh thử nói với mình rõ hơn: “Cô ấy đã lựa chọn rời khỏi mối quan hệ. Mình rất đau, nhưng mình vẫn có một cuộc đời cần chăm sóc.” Quyết định của cô ấy cho anh biết cô ấy đang chọn điều gì; nó không thể thay anh định giá cả con người mình. Anh vẫn là anh Trường, với công việc, những người thương anh, những điều anh biết làm và cả những điều anh còn có thể học.
Nếu còn điều cần làm rõ, anh có thể đề nghị một cuộc nói chuyện bình tĩnh về hướng đi của hai người và những việc chung trong thời gian ly thân. Nếu cô ấy đã dứt khoát, anh hãy lấy câu trả lời ấy làm căn cứ để sắp xếp cuộc sống. Còn nếu cô ấy nói muốn hàn gắn, điều cần nhìn là sự tự nguyện và hành động cụ thể: chấm dứt quan hệ bên ngoài, thành thật, nhận trách nhiệm, cùng dành thời gian sửa chữa. Một mình anh cố gắng không thể làm đủ phần của cả hai. Anh thương đến mấy cũng khó mà vừa chèo thuyền, vừa giăng buồm, vừa canh gió, rồi chạy qua đầu bên kia giả giọng: “Em cũng đang cố đây anh!” Chèo như rứa chưa tới bến sông Hương đã mệt muốn xin lên bờ ăn chè rồi.
Anh đã nhận ra mình không thể khiến người không muốn ở lại phải quay về. Bây giờ, việc khó hơn là tập sống theo điều mình đã hiểu. Khi muốn nhắn thêm một tin, giải thích thêm một lần hay hứa thêm một điều để níu kéo, anh thử dừng lại, viết vào giấy trước hoặc gọi cho một người bạn tin cậy. Nếu cần liên lạc về việc chung, cứ nói rõ việc ấy, gọn gàng và bình tĩnh. Anh cũng có thể tạm cất những kỷ vật khiến mình quá đau, tạm ẩn những cập nhật trên mạng của cô ấy. Cho cái điện thoại nghỉ một chút nghe anh; nó làm chuông báo tin được rồi, chớ giao luôn chức giám đốc điều hành tâm trạng thì quyền hạn hơi lớn!
Những buổi tối tới, anh thử chuẩn bị cho mình một cái hẹn nhỏ trước khi tan làm: hôm thì ăn cơm với bạn, hôm đi bộ một đoạn, hôm gọi về cho người thân, hôm tự nấu món mình thích. Về nhà thì bật đèn, mở cửa cho thoáng, dọn lại một góc vừa mắt. Mình làm từng việc nhỏ để căn nhà có tiếng của anh trở lại. Cái nồi cơm cũng mong được phục vụ một ông chủ ăn uống đàng hoàng; cứ nấu xong rồi hai bên ngồi nhìn nhau buồn rười rượi thì tội cả đôi! Anh chưa cần tổ chức lễ hội trong lòng ngay đâu. Một bữa ăn tử tế, một cuộc trò chuyện dễ chịu đã là điều đáng chăm chút rồi.
Có những ngày anh thấy khá hơn, rồi nghe một bài hát cũ lại buồn. Anh cứ cho phép cảm xúc ấy có mặt mà không vội kết luận mình đã quay về chỗ cũ. Trái tim đâu có nút “chấp nhận tất cả” như điều khoản trên điện thoại, bấm một cái là xong. Hôm ni hiểu rồi, ngày mai vẫn nhớ, chuyện ấy không có nghĩa anh thi rớt môn mạnh mẽ mô. Chấp nhận có khi chỉ là hôm nay anh nhớ cô ấy mà vẫn ăn được bữa cơm, vẫn đi làm, vẫn không gửi một tin nhắn khiến mình thêm hụt hẫng. Anh có thể còn yêu trong lúc bắt đầu học cách sống tiếp.
Sau này, khi lòng bớt chao đảo, anh hãy giữ lại những bài học thật sự có ích. Nếu ít bộc lộ, mình tập nói những câu nhỏ: “Hôm nay anh mệt”, “Anh muốn nghe em kể”, “Chuyện ni làm anh buồn”, “Anh thương em”. Tình cảm có đường ra bằng lời nói và sự hiện diện thì người bên cạnh mới dễ hiểu mình hơn. Chớ cứ cất trong bụng, đóng dấu “đã thương rất nhiều”, rồi chờ người ta tự nhận công văn thì thất lạc cũng có ngày! Anh học những điều ấy để sống gần gũi hơn với những người anh thương và với chính mình; việc cô ấy có quay lại hay không vẫn là lựa chọn anh không thể quyết định thay.
Anh cũng đừng bắt mình phải tha thứ ngay, hết nhớ ngay hay tìm người mới thật nhanh để chứng minh mình đã ổn. Anh được quyền đi chậm. Cứ chọn một vài người biết lắng nghe để chia sẻ, để họ có thể rủ anh ăn cơm, ngồi cùng anh những hôm nặng lòng. Nếu thấy một mình xoay xở quá khó, anh cũng có thể tìm sự hỗ trợ từ người tư vấn tâm lý. Được người khác đỡ một đoạn không làm những cố gắng của anh nhỏ đi. Mình qua khúc đường trơn thì vịn tay nhau một chút, có ai bắt anh vừa trượt vừa phải múa cho đẹp đâu, anh hè!
Vĩ Dạ chỉ muốn nhắc anh một điều nhỏ này nhưng cũng rất cần thiết: anh có thể tiếc người đã rời đi, nhưng xin đừng bỏ quên người vẫn ở lại trong căn nhà ấy — chính anh. Tối ni, anh ăn một bữa đàng hoàng, gọi cho một người thương mình, rồi cho mình nghỉ ngơi nghe. Chưa mở được hội hoa đăng thì mình thắp một ngọn đèn nhỏ trước đã. Chăm chút cho anh Trường từng chút một; việc ấy đáng làm ngay hôm nay, chẳng cần chờ ai quay về mới bắt đầu.