Vào thời nhà Tấn, có một người nọ tên là Mao Bảo, vốn là một Nho sinh, cả đời từ bi và là người rất thông minh. Lúc chưa làm quan, ngày nọ trên đường đi, ông thấy một ngư phủ mặt mày hăm hở mang một con rùa đem ra chợ bán. Mao Bảo động lòng thương, lập tức mua lại chú rùa rồi đem thả xuống sông. Về sau, Mao Bảo làm đến chức Tướng quân, sự nghiệp rạng ngời.
Có lần nọ cùng quân địch giao chiến, kết quả quân ông bị bại trận, quân ông rơi vào tình trạng khốn đốn và ai nấy đều luống cuống đua nhau chạy thoát thân. Quân địch truy đuổi rất gấp, tình thế nguy cấp muôn phần, Mao Bảo trốn chạy vào rừng, rồi đột nhiên chạy đến bên một con sông nọ. Trên bờ không có một chiếc đò nào, cũng như không có một chiếc cầu bắc ngang qua sông. Ông quay đầu nhìn lại phía sau thì bụi bay mờ mịt, quân địch đã đuổi gần kịp.
Mao Bảo tâm như lửa đốt, thấp thỏm không thôi, mặt hướng lên trời mà than lớn:
– Trời đã hại ta rồi!
Tiếng than vừa dứt, ông định tự sát để đền ân đất nước. Đang miên man trong dòng suy tư thì đột nhiên từ mặt sông sóng nổi cuồn cuộn, chỉ thấy một vật lớn từ từ nhô lên từ con sóng và đang tiến gần vào bờ. Lúc này trên bờ quân địch cũng đã đến gần. Đang trong tình trạng nguy cấp như lửa cháy đầu, Mao Bảo thầm nghĩ:
– Thà ta chôn thân trong bụng cá mà tránh được cái nhục cho quốc gia, còn hơn để chết trong tay địch.
Sau khi nghĩ vậy, ông liền nhảy xuống nước. Và điều kỳ lạ đã xảy ra, là trong khi đang ngoi ngóp trong dòng nước mênh mông thì bất chợt ông có cảm giác như có vật lạ gì là lạ nâng đỡ dưới thân thể mình, vật nó lại nương theo sóng lớn mà đưa ông vào bờ. Đang trong cơn hoảng hốt, ngoái đầu nhìn về bên bờ bên kia thì kẻ địch lúc này đã đến sát bờ. Chúng dương cung lắp tên bắn theo ông, tên bay như mưa nhưng tất cả đều rơi xuống nước, không có mũi tên nào trúng được Mao Bảo. Chẳng bao lâu, Mao Bảo đã đến được bờ bên kia, ông vội nhảy lên bờ. Một con rùa đen hướng về ông gật đầu chào rồi bơi đi. Lúc bấy giờ, Mao Bảo mới nhớ lại sự việc cách đây hơn mười năm, ông đã mua một con rùa đen thả nó xuống chính dòng sông này. Ngày nay, không ngờ lại đươc rùa cứu mạng, vì thế mà trong thâm tâm ông dâng lên một mối cảm động vô cùng.
Trích: Thương Yêu Sự Sống (The Love Of Life)
Tác giả: G.B. Talovick
Người dịch: Thích Tâm An






Con vừa tròn mười bảy tuổi, ở với mẹ trong một phòng trọ nhỏ. Mẹ làm ca tối, sáng về thường nấu sẵn cơm rồi mới ngủ. Con biết mẹ cực nhưng cứ đến lúc bực là con lại nói những câu rất hỗn. Tuần trước con đi học thêm về, thấy cơm nguội với trứng dành cho em, còn phần con là đậu kho, con trách mẹ lúc nào cũng lo cho em hơn. Mẹ không nói, chỉ đứng dậy hâm thức ăn. Sau này con mới nghe dì kể mẹ đã nhường phần ngon cho hai chị em, còn mình ăn mì từ chiều. Con muốn xin lỗi mà hễ nhìn mẹ lại ngượng, thành ra chỉ rửa chén rồi lẩn vào bàn học. Người lớn hay nói bất hiếu sẽ có quả báo, con sợ nhưng con còn sợ hơn chuyện mẹ buồn mà cứ giữ trong lòng. Thưa quý thầy cô, một đứa con nhận ra lỗi nhưng chưa nói được lời tử tế thì sự hối hận ấy đã có ý nghĩa gì chưa? Con cố học giỏi để sau này lo cho mẹ, nhưng có phải con đang lấy chuyện xa xôi để tránh một lời xin lỗi ngay bây giờ không? Nếu con làm việc nhà mà vẫn có lúc cáu gắt, có phải những điều tốt đều mất hết? Con muốn hiểu nhân quả để tập thương mẹ trong những bữa cơm bình thường, chứ không phải đợi mẹ yếu rồi mới biết tiếc.
ADi Đà Phật
Bạn Lê Thu Hà thử copy đường link có lời tâm sự này của bạn và các phản hồi để gửi mẹ bạn xem trước xem sao!
A Di Đà Phật
Thu Hà thương mến, Bé Như nói điều này trước cho em nhẹ lòng nghen: sự hối hận của em đã có ý nghĩa rồi. Em nhận ra mình nói sai, biết nghĩ tới sự nhọc nhằn của mẹ, lại muốn tìm cách thương mẹ cho đàng hoàng hơn; đó là một bước quay về rất đáng quý. Tuy vậy, lòng thương đang ở trong bụng mình cũng cần tìm đường đi ra thành lời nói và việc làm để mẹ nhận được. Em đã lỡ nói những lời cần sửa, nhưng đừng vì vậy mà đóng dấu lên cả con người mình rằng “con là đứa bất hiếu, hết cách rồi”. Bé Như đọc câu hỏi của em và thấy một cô em nhỏ đang muốn sửa mình, chỉ còn mắc kẹt trước lời xin lỗi thôi.
Chuyện mẹ đi làm ca tối, sáng về còn nấu cơm rồi mới nghỉ, sau đó em nghe dì kể mẹ nhường phần ăn cho hai chị em, đủ làm mình nhìn lại bữa cơm hôm ấy bằng một con mắt khác. Nhưng em cũng được phép nhận ra rằng hôm đó mình đói, mệt, tủi thân và muốn được mẹ quan tâm. Những điều ấy có thể đem ra nói với mẹ bằng lời tử tế. Điều mình cần sửa là vội kết luận mẹ thương em hơn, rồi trút sự bực bội thành lời thiếu kính. Một phần thức ăn chưa kể hết được lòng mẹ, cũng như một lần cư xử vụng về chưa kể hết được lòng em. Bây giờ mình chịu ngồi lại, nghe nhau thêm một chút thì mới hiểu được những phần hôm trước mình chưa thấy.
Trong kinh Tăng Chi Bộ, Đức Phật dạy về nghiệp gắn với sự chủ tâm, từ đó con người hành động bằng thân, lời nói và ý nghĩ. Đem lời dạy ấy soi vào chuyện của em, mình sẽ thấy việc tu sửa bắt đầu ngay nơi điều mình đang muốn làm: tiếp tục trách móc, hay chịu nhìn lại và tìm cách chăm sóc người mình thương. Cái ý muốn sửa đổi của em đáng được nuôi dưỡng bằng những bước cụ thể. Bé Như nghĩ, thay vì ngồi hỏi đi hỏi lại “mình có tệ quá không”, em có thể hỏi một câu gần hơn: “Bữa nay mình làm được gì để mẹ hiểu rằng mình đã nhận ra lỗi?”. Câu hỏi đó có đường đi, có chỗ đặt chân, chứ không bắt em cứ đứng một mình trong chỗ buồn.
Còn cái ngượng của em, thiệt tình nó nhỏ xíu mà có bữa đứng chặn cửa miệng như ông giữ bến phà, hổng chịu cho câu “con xin lỗi” qua sông! Mình đừng chờ tới khi hết ngượng hoàn toàn mới nói. Em có thể chọn lúc mẹ đã nghỉ sau ca làm, đang tỉnh táo và chưa vội đi đâu, rồi ngồi gần mẹ một chút. Không cần chuẩn bị một bài thiệt hay, càng không cần đợi mình nói mà giọng không run. Lời xin lỗi đâu phải bài thi học sinh giỏi Văn mà phải đủ mở bài, thân bài, kết bài mới được nộp, em ha.
Em thử nói mộc mạc vầy nè: “Mẹ ơi, hôm bữa con nói mẹ chỉ lo cho em, con đã nói sai và trách mẹ khi chưa hiểu chuyện. Con xin lỗi mẹ. Mấy hôm nay con ngượng nên chưa dám nói, chứ con biết mình sai. Con cảm ơn mẹ đã đi làm vất vả mà còn lo cơm cho tụi con. Con muốn tập nói chuyện đàng hoàng hơn với mẹ”. Chừng ấy là em đã nhận đúng việc mình làm, nói được điều mình muốn sửa. Nếu nói tới đó mà nghẹn thì cứ ngừng một chút, thở rồi nói tiếp. Em không phải trình bày cho trơn tru mới được gọi là thành thật.
Nếu lúc đầu khó mở miệng quá, em viết một mẩu giấy hoặc nhắn cho mẹ cũng được: “Mẹ ơi, con xin lỗi chuyện bữa cơm hôm trước. Con muốn nói mà cứ ngượng. Khi mẹ rảnh, cho con ngồi nói chuyện với mẹ một chút nha”. Mình cho lời xin lỗi xuống tờ giấy đi trước, rồi đôi chân mình chịu đi theo sau. Những cái chén em rửa vẫn là việc có ích, nhưng một lời nhận lỗi rõ ràng sẽ giúp mẹ hiểu thêm điều em đang nghĩ. Mẹ có thể đón nhận ngay, cũng có thể im lặng hoặc nhắc lại chuyện làm mẹ buồn. Em cứ nghe, đừng vội bắt mẹ phải cười lên để chứng minh rằng lời xin lỗi của mình đã thành công. Sự gần gũi còn được bồi đắp bằng cách mình cư xử những ngày sau nữa.
Chuyện em cố học giỏi để sau này lo cho mẹ là một ý nguyện tốt. Bé Như không nghĩ cứ có mong muốn ấy là em đang kiếm cớ trốn tránh đâu. Nhưng nếu mỗi lần sắp mở lời, em lại tự nhủ “thôi, mai mốt thành đạt rồi bù cho mẹ”, thì lúc đó chuyện tương lai đang giúp em né một việc cần làm hôm nay. Em có thể vừa học chăm, vừa xin lỗi mẹ; hai việc ấy đâu có giành phần của nhau. Mẹ còn đang sống cùng em trong những bữa cơm hiện tại, nên sự tử tế của em cũng có thể đến với mẹ ngay trong hiện tại. Và ở tuổi mười bảy, em cứ học hành, nghỉ ngơi, phụ giúp vừa sức; lòng hiếu thảo không đòi em phải gánh ngay hết chuyện cơm áo của cả nhà.
Còn việc em làm việc nhà mà đôi lúc vẫn cáu gắt, đừng hiểu rằng tất cả điều tốt đều mất sạch. Em rửa chén thì mẹ đã bớt một việc; em nấu được bữa cơm thì mẹ có thêm thời gian nghỉ. Những sự chăm sóc đó có ý nghĩa thật. Tuy nhiên, lời gắt gỏng cũng có tác động của nó và cần được sửa. Mình không lấy việc đã phụ mẹ để cho phép mình nói nặng, cũng không vì lỡ nói nặng mà buông luôn những việc tốt đang làm. Cứ giữ lấy điều lành, nhận phần sai và tập lại. Trong chuyện này, em nhìn riêng từng việc sẽ sáng hơn là ngồi tính xem mình còn bao nhiêu “điểm tốt”, bị trừ bao nhiêu “điểm xấu”.
Bé Như thích lời kệ trong kinh Pháp Cú: “Ai sống trước buông lung, sau sống không phóng dật, chói sáng rực đời này, như trăng thoát mây che”. Đọc lời ấy, mình có thêm lòng tin để sửa đổi. Một hôm em biết dừng sớm hơn trước, một lần em chịu xin lỗi thay vì cãi tiếp, một bữa em nghe mẹ nói hết câu, đều là những việc em có thể tiếp tục vun bồi. Em không cần lấy sự hoàn hảo làm điều kiện để bắt đầu. Mình đang tập mà, biết mình còn vụng thì tập cho khéo hơn, chứ đâu phải tự chấm mình rớt luôn môn đạo làm con.
Về nỗi sợ quả báo, Bé Như mong em học nhân quả bằng sự tỉnh táo và lòng thương. Từ câu chuyện này, mình có thể thấy ngay những ảnh hưởng gần gũi: lời trách móc có thể làm người thân tổn thương; thói quen nói khi đang nóng dễ khiến những lần sau mình tiếp tục nói như vậy; chịu dừng lại và lắng nghe thì có cơ hội hiểu nhau hơn. Còn chuyện đoán sẵn một tai họa nào sẽ xảy đến với em vì bữa cơm ấy, mình không có căn cứ để phán như vậy. Em đang có khả năng lựa chọn cách cư xử tiếp theo. Hãy dành sức cho sự lựa chọn đó, để nỗi ân hận dần trở thành việc chăm sóc cụ thể.
Muốn bớt lặp lại lỗi ấy, em thử để ý lúc cơn nóng mới nhú lên. Chẳng hạn em vừa về, bụng đói, người mệt, trong đầu bắt đầu có câu “mẹ lúc nào cũng…”, thì khoan nói tiếp câu ấy. Em có thể thưa: “Mẹ ơi, con đang mệt với hơi bực, cho con vài phút rồi con nói nha”. Uống chút nước, thở chậm vài hơi, hoặc nếu em quen niệm Phật thì thầm niệm vài câu “A Di Đà Phật”, chú ý nghe rõ từng tiếng. Rồi khi dịu xuống, mình trở lại nói chuyện. Bé Như muốn em có một khoảng dừng để lựa lời; cái miệng lanh chanh của mình đôi lúc cũng cần chịu ngồi đợi cái lòng thương mẹ đi tới cho kịp!
Khi nói lại, em nói đúng điều mình cần: “Mẹ ơi, con đi học về đói, để con hâm cơm nha”, hoặc “Có lúc con thấy tủi vì nghĩ mẹ để ý em hơn. Con muốn kể cho mẹ nghe”. Những câu ấy cho mẹ biết lòng em mà không kết tội mẹ. Em vẫn có thể trình bày điều mình chưa đồng ý, hỏi chuyện phân chia công việc, hoặc nói rằng hôm nay bài nhiều nên mình cần thêm giờ học. Hiếu kính vẫn có chỗ cho một cuộc trò chuyện thật thà. Nếu lỡ gắt rồi mới nhận ra, em sửa ngay khi có thể: “Nãy con nói lớn tiếng, con xin lỗi mẹ. Để con nói lại”. Mỗi lần chịu quay lại như vậy là một lần em thực hành điều mình đang muốn học.
Với người tu Tịnh Độ, chuyện chăm sóc cha mẹ cũng nằm ngay trong nếp tu. Kinh Quán Vô Lượng Thọ nêu “hiếu dưỡng phụ mẫu” ở đầu phần phước thứ nhất trong ba phước. Bé Như hiểu lời dạy ấy để tự nhắc mình rằng, khi hướng lòng về Phật A Di Đà, mình cũng cần học cách sống có tình, có nghĩa với người đang ở gần. Một câu thưa gửi dịu dàng, một bữa cơm mình chịu phụ, một lần mình bỏ ý muốn cãi thắng để nghe mẹ nói, đều là chỗ có thể đem điều học được vào đời sống. Căn phòng trọ nhỏ của hai mẹ con vẫn có bao nhiêu cơ hội để em tập thương, đâu cần đợi tới một hoàn cảnh khác.
Nếu em có lòng tin nơi Phật A Di Đà, mỗi ngày em có thể dành một chút thời gian yên tĩnh để niệm danh hiệu Ngài, rồi thành tâm thưa bằng lời của mình: “Con biết con còn nóng nảy, nói năng làm mẹ buồn. Con nguyện tập giữ lời, biết nghe và biết giúp mẹ. Nguyện mẹ được bình an, gia đình biết thương và hiểu nhau hơn”. Sau lúc niệm Phật, em chọn một điều vừa sức để làm. Lời nguyện được tiếp nối bằng việc mình chịu bước ra nhận lỗi, phụ giúp và lắng nghe. Bé Như mong câu Phật hiệu thành một lời nhắc hiền lành trong ngày, giúp em nhớ điều mình đã phát tâm, chứ đừng biến thời niệm Phật thành lúc ngồi trách mình cho thêm khổ.
Những việc trong bữa cơm có thể nhỏ thôi: hỏi mẹ đã ăn chưa, để phần cho mẹ trước khi dọn, tự hâm thức ăn của mình, phụ nấu món đơn giản, giữ yên cho mẹ nghỉ sau ca tối. Nếu lịch học cho phép, em hỏi: “Mẹ muốn con phụ việc nào để mẹ đỡ cực hơn?”. Hỏi vậy sẽ biết điều mẹ đang cần, khỏi phải tự đoán rồi làm một hồi lại tủi vì mẹ chưa nhận ra. Bé Như mê mấy món ăn dân dã, cứ tưởng tượng một nồi canh rau với đĩa đậu kho được dọn bằng sự vui vẻ là thấy bữa cơm có thêm phần ấm áp. Em cũng có thể rủ em mình cùng phụ những việc phù hợp, để chị em gần nhau hơn và mẹ đỡ tay.
Em nhớ giữ cho việc sửa mình có sự bền bỉ nữa nghen. Đừng hôm đầu vì ân hận mà nhận làm hết, bỏ cả giờ ngủ, giờ học, rồi vài bữa mệt quá lại nổi cáu. Chọn một hai việc mình làm đều được sẽ thiết thực hơn. Có ngày em làm khá, có ngày vẫn vụng, cứ nhận ra rồi điều chỉnh. Lời hứa với mẹ cũng nên vừa sức: “Con sẽ tập dừng lại khi nóng”, “Con sẽ nói để mẹ biết khi con mệt”, “Con nhận rửa chén sau bữa tối những hôm con ở nhà”. Mẹ sẽ có cơ hội thấy sự thay đổi qua những điều cụ thể ấy, còn em cũng biết mình đang cố gắng ở đâu. Bé Như gửi em 2 câu vừa nghĩ, mộc mạc như một lời đứng bên cửa bếp:
Con thương mẹ lắm mẹ ơi
Cho con xin lỗi những lời hôm nao.
Em không cần đọc thơ cho mẹ nghe đâu, kẻo đang mắc cỡ lại phải lo nhớ vần nữa thì tội cô em nhỏ! Em cứ lựa lúc mẹ nghỉ ngơi xong, bước lại gần và gọi: “Mẹ ơi, con có chuyện muốn nói…”. Rồi cho mẹ nghe lời xin lỗi bằng chính giọng của em, dù còn nhỏ, còn run. Mong từ lần mở lời ấy, những bữa cơm bình thường mà em đang muốn gìn giữ sẽ có thêm sự lắng nghe và những câu nói dịu dàng của hai mẹ con. A Di Đà Phật.