Tại vùng đất phía Nam thành Giang Sơn, có người nông dân nọ rất thích sát sinh. Đã trên bốn mươi tuổi mà chỉ có được một người con duy nhất.
Năm Đồng Trị thứ sáu, vào một ngày tháng năm, ông vác cày ra ruộng bất chợt thấy một con rắn lớn. Con rắn ấy thấy người, để tự vệ nó trợn mắt, le lưỡi, với dáng vẻ rất sợ sệt và như muốn nói lời tha mạng.
Ông nông dân thầm nhủ:
– Tao phải giết mày thôi!
Ngay tức khắc ông bỏ cày xuống, rồi vác cuốc chặt đứt con rắn thành hai đoạn không một chút xót thương. Rắn chết nằm bất động, ông ta rất hứng thú, luôn miệng ca hát rồi tung tăng trở về nhà.
Năm đó, đứa con cưng của ông độ chừng tám, chín tuổi. Kể từ ngày ông nông dân giết con rắn thì đêm nào đứa bé cũng trông thấy một con rắn đến cắn vào mình rất đau đớn. Một buổi nọ, đứa bé tỉnh dậy, nó phát nóng lạnh, nhớ lại giấc mộng kinh hoàng, nó la hét liên hồi:
– Đau quá! Con chết mất! Con chết mất!
Ông nông dân hoang mang lo sợ không biết chuyện gì xảy ra với con, trong tâm đau đớn vạn phần. Chính vào lúc định mời thầy thuốc chẩn đoán bệnh cho con, thì bất chợt đứa con yêu há miệng lè lưỡi dài hơn cả một tấc. Hình ảnh đó rất giống với hoàn cảnh con rắn bị giết ngày nào rất đáng sợ.
Người nông dân kêu lên những tiếng bi thương:
– Ôi con tôi làm sao thế này!
Thế rồi trong giây lát, đứa bé vô tội hét lên một tiếng rồi qua đời.
Trích: Thương Yêu Sự Sống (The Love Of Life)
Tác giả: G.B. Talovick
Người dịch: Thích Tâm An






Con nghe kể khi một đạo tràng niệm Phật thanh tịnh, đúng như pháp sẽ tự nhiên có chư vị thiện thần đến bảo hộ, thậm chí các vị đại bồ tát cũng âm thầm đến xin ghi danh tham dự pháp hội niệm Phật. Điều này có đúng không thưa các chư vị thiện hữu tri thức?
Dạ thưa anh Tâm An, xét theo kinh điển Đại thừa và truyền thống Tịnh Độ thì điều anh nghe có căn cứ, chớ không phải hoàn toàn do người đời sau kể cho vui tai. Ngài Thiện Đạo có giảng về sự hộ trì của chư thiên, thiện thần đối với người chuyên tu niệm Phật; còn chuyện đại Bồ Tát xin ghi danh vào hội niệm Phật cũng có một điển tích cụ thể liên quan đến thiền sư Từ Giác Tông Trách. Nhưng mình cần kể đúng điều sách ghi, không đem một chuyện ứng mộng nấu thành chuyện hiện thân giữa ban ngày. Chuyện đạo mà cứ mỗi người thêm một vá, tới lượt Tong kể chắc cái nồi lớn nấu bánh tét cũng chứa hổng hết!
Trước hết, mình nương kinh điển cho vững nghen anh. Kinh A Di Đà dạy rằng thiện nam, thiện nữ nghe và thọ trì kinh, nghe danh hiệu chư Phật, thì được tất cả chư Phật hộ niệm. Trong Quán Niệm Pháp Môn, phần nói về sự hộ niệm, ngài Thiện Đạo dẫn ý Kinh Bát Chu Tam Muội, giải thích rằng người chuyên tu niệm Phật tam-muội được chư thiên, Tứ Đại Thiên Vương và long thần bát bộ theo hộ trì. Như vậy, niềm tin người chân thành tu niệm Phật được các bậc lành trợ duyên là có chỗ y cứ trong truyền thống này. Tuy nhiên, được hộ trì không đồng nghĩa với việc mình phải trông thấy các ngài, càng không phải cứ treo bảng “đạo tràng thanh tịnh” là mình có quyền xác nhận những vị nào đang hiện diện.
Tong xin thưa thiệt một điều trước khi kể: những chuyện dưới đây có nguồn ghi chép trong văn bản Phật giáo, không phải Tong tự sáng tác. Còn phần linh ứng thì thuộc lời thuật và niềm tin tôn giáo; có sách ghi không đồng nghĩa với việc mọi chi tiết siêu nhiên đã được kiểm chứng độc lập. Mình có thể kính tin, tìm hiểu ý nghĩa khuyến tu, đồng thời giữ sự cẩn trọng khi truyền kể. Tong trường chay, nồi canh còn lựa từng cọng rau, lẽ nào chuyện liên quan đến chánh tín lại vớ đại một nắm “nghe đồn” bỏ vô rồi mời anh xơi nguyên tô “chắc chắn”!
Chuyện sát nhất với câu hỏi của anh là chuyện ngài Từ Giác Tông Trách ở chùa Trường Lô, đời Tống. Ngài lập Liên Hoa Thắng Hội, khuyến khích mọi người niệm Phật, hồi hướng cầu sanh Tây Phương. Theo Liên Hoa Thắng Hội Lục Văn, mùa đông năm Nguyên Hựu thứ tư, tức năm 1089, ngài nằm mộng thấy một người đàn ông mặc áo trắng, chít khăn đen, phong thái thanh nhã, đến xin ghi tên vào hội Di Đà. Ngài lấy sổ, hỏi tên; người ấy xưng là Phổ Huệ. Sau khi được ghi tên, vị khách lại nhắc đến người anh tên Phổ Hiền, rồi ẩn mất. Bản văn này được lưu trong Lạc Bang Văn Loại, do ngài Tông Hiểu biên tập.
Trong A Di Đà Kinh Sớ Sao của Liên Trì đại sư, chuyện được kể tiếp rằng khi tỉnh dậy, ngài Tông Trách thuật lại với các bậc tôn túc. Các vị nhắc đến tên Phổ Huệ, Phổ Hiền trong phẩm Ly Thế Gian của Kinh Hoa Nghiêm; ngài bèn hiểu đây là sự âm thầm tán trợ của thánh hiền và đặt tên hai vị ở đầu sổ hội.
Tong đọc tích này thấy điều đáng quý là lòng tán trợ việc cùng nhau tu tịnh nghiệp. Mình nghe rồi càng trân trọng câu Phật hiệu, càng khiêm nhường với bạn đồng tu thì được lợi. Chớ nghe xong mà bữa nào cũng ngồi sát cửa, thấy anh nào áo trắng đi vô cũng chăm chăm xét coi có phải Bồ Tát không, thì niệm chưa hết chữ “Đà”, cái cổ mình đã quay như quạt máy giữa trưa tháng tư! Cuối buổi hỏi công phu ra sao, Tong báo cáo: “Dạ, tâm chưa được nhất, nhưng khách ra vô Tong kiểm đủ, không sót người nào!” Vậy là mình đi tu hay đi làm ban kiểm soát cửa, anh coi giùm Tong!
Còn chuyện thiện thần trợ duyên xây dựng đạo tràng thì có tích về Huệ Viễn đại sư ở Lô Sơn. Trong Đường Về Cực Lạc của Hòa thượng Thích Trí Tịnh, mục “Sơ Tổ Huệ Viễn Đại Sư”, sách kể rằng người đến học ngày càng đông, chùa Tây Lâm không đủ chỗ, nên ngài muốn lập nơi tu ở phía đông. Sơn thần đến xin cúng gỗ; sau một đêm mưa to gió lớn, cây gỗ chồng chất ngổn ngang. Quan Thứ sử Hoàn Y phát tâm xây dựng tòng lâm, đặt tên là Đông Lâm Thần Vận tự. Khi nơi chốn đã ổn định, ngài hướng dẫn đại chúng tu hành, tổ chức việc niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ.
Ở chuyện này, mình hiểu đúng là sơn thần trợ duyên dựng nơi tu học, chớ sách không kể một đoàn thiện thần hiện hình đứng canh cửa trong giờ niệm Phật. Theo Tong, ý nghĩa đẹp nằm ở chỗ một Phật sự lợi ích được nhiều duyên giúp thành. Mình nghe chuyện thần giúp việc dựng chùa thì càng nên biết quý công sức người đang quét sân, nấu cơm, sửa mái, đón tiếp người già. Chớ Tong ngồi chờ thấy thiện thần, còn anh thiện nguyện đang khiêng bao gạo kế bên thì Tong giả bộ nhìn lên trần nhà, vậy là chuyện vô hình Tong quan tâm dữ lắm, chuyện cần phụ một tay thì… bỗng nhiên Tong nhập định!
Một chuyện nữa gắn trực tiếp với pháp hội niệm Phật là chuyện Pháp Chiếu đại sư. Bản truyện về ngài trong Tống Cao Tăng Truyện, được trích lại trong phần phụ lục Tịnh Độ Thập Yếu, kể rằng mùa hạ năm Đại Lịch thứ tư, tức năm 769, ngài mở đạo tràng Ngũ Hội Niệm Phật tại chùa Hồ Đông ở Hành Châu. Truyện ghi có mây lành phủ trên chùa, trong mây hiện lầu các và thánh chúng; đoạn này nêu Đức A Di Đà cùng Văn Thù, Phổ Hiền và đông đảo Bồ Tát. Người trông thấy đều xúc động đảnh lễ. Đây là một lời thuật về thánh chúng hiện tướng trong pháp hội, khác với chuyện xin ghi danh trong mộng của ngài Tông Trách.
Tiểu sử Pháp Chiếu do chùa Linh Ẩn công bố còn thuật rằng năm sau, tức năm 770, ngài đến Ngũ Đài Sơn, cảm thấy cảnh Đại Thánh Trúc Lâm tự và gặp Văn Thù, Phổ Hiền đang thuyết pháp. Ngài đảnh lễ, thưa hỏi người đời sau nên tu pháp môn nào là thiết yếu. Theo truyện, Văn Thù khuyên ngài niệm Phật, cúng dường Tam Bảo, tu cả phước lẫn huệ; khi ngài hỏi cách niệm, Bồ Tát chỉ dạy chuyên niệm A Di Đà Phật, nương nguyện lực của Ngài cầu sanh Tịnh Độ. Hai vị Bồ Tát còn xoa đầu, thọ ký cho ngài. Tong thấy điều đáng đem về thực hành nhất trong câu chuyện không phải là chuyện đi tìm cảnh lạ, mà là lời nhắc trở lại với việc niệm Phật và tu phước huệ.
Anh có thể thắc mắc: các ngài đã là đại Bồ Tát, sao còn tán trợ việc niệm Phật, cầu sanh Cực Lạc? Trong Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện, chính lời nguyện của Phổ Hiền hướng đến việc gặp Đức A Di Đà, vãng sanh Cực Lạc, rồi tiếp tục thành tựu hạnh nguyện lợi ích chúng sanh. Bởi vậy, trong mạch giáo lý ấy, việc các đại Bồ Tát tán thán pháp môn Tịnh Độ không có gì trái ngược. Tong hiểu chuyện tham dự, ghi danh là một cách biểu hiện sự tùy hỷ, khuyến khích người tu, chớ không nên nghĩ các ngài cần người đời cấp cho một danh vị mới có phần nơi Phật pháp.
Nhưng thưa anh, nghe chuyện thánh hiền càng nhiệm mầu, mình càng nên trở về làm những việc căn bản cho đàng hoàng. Trong lời tựa bản in Kinh Địa Tạng, Ấn Quang đại sư nhắc người tu chí thành niệm Phật, làm tròn bổn phận, tránh điều ác, thực hành điều lành và hồi hướng công đức báo hiếu cha mẹ. Những việc ấy gần gũi lắm, đâu cần đợi gặp cảnh giới đặc biệt mới làm được. Tong nghĩ đạo tràng thanh tịnh trước hết phải được vun bồi từ những con người biết giữ giới, giữ lời, biết kính nhường và thương nhau. Áo tràng có thể ủi thẳng bằng bàn ủi, nhưng cái tâm đang nhăn nhúm vì hơn thua thì phải tự mình tu sửa, chớ đem ra tiệm giặt hấp họ cũng xin trả lại!
Nói tới đây Tong tự nhắc mình trước, nghen anh. Tong ăn chay trường mà anh bên cạnh lỡ ngồi trúng chỗ, Tong liền lườm từ đầu tới chân, trong bụng soạn sẵn bài diễn văn mười tám chương về phép lịch sự, thì cái miệng mới kiêng thịt chớ cái tâm chưa kiêng sân. Niệm Phật một thất mà giận bạn đồng tu thêm hai thất, tính ra thời khóa kết thúc rồi mà phiền não còn tăng ca! Theo Tong, thấy người mới đến thì hướng dẫn nhẹ nhàng, người lớn tuổi niệm chậm thì biết thông cảm, có điều chưa thuận thì cùng nhau nói cho rõ; những việc đó thiết thực hơn chuyện tranh nhau xem đạo tràng nào có nhiều điềm lành.
Cũng đừng vì chữ “thanh tịnh” mà anh nghĩ phải hết sạch vọng tưởng mới được bước vào đạo tràng. Người đang tập tu cần chỗ để học, để sửa, để được nhắc nhở và nâng đỡ. Tong nghĩ điều cần thiết là thành thật: biết mình còn nóng thì tập bớt nóng, biết mình hay nói nhiều thì tập dừng đúng lúc, biết tâm vừa chạy đi thì trở lại với câu Phật hiệu. Đừng biến đạo tràng thành nơi chỉ dành cho những người tự nhận mình đã hoàn hảo; làm vậy có khi Tong vừa tới cổng, chưa kịp cởi dép đã tự biết phải quay về! Mình chưa tốt trọn vẹn thì càng cần chịu tu, chớ không phải càng cần giả bộ tốt trọn vẹn.
Anh cũng không nên lấy việc có thấy hay không thấy cảnh giới để chấm điểm công phu của mình và người khác. Không thấy điềm lạ không đủ để kết luận mình không được hộ trì; người gặp bệnh hoạn, khó khăn cũng không vì vậy mà đáng bị phán là thiếu đức hay bị thiện thần bỏ rơi. Mình đâu biết hết nhân duyên của người ta. Theo Tong, điều nên tự hỏi sau một thời gian tu là: mình có bớt làm khổ người thân không, có chân thật hơn không, có vững lòng nơi câu Phật hiệu hơn không? Chớ mới thấy một vệt sáng trên vách đã vội kể là hào quang, tới hồi nhìn kỹ hóa ra anh hàng xóm vừa dựng chiếc xe, kính chiếu hậu rọi vô, thì tội nghiệp anh hàng xóm đang kiếm chìa khóa mà mình đã phong ảnh làm nhân chứng linh ứng!
Tin sự hộ trì cũng không có nghĩa là bỏ phần trách nhiệm của mình. Nhang đèn phải coi chừng, tiền bạc của đại chúng phải minh bạch, người yếu mệt phải được chăm sóc, lời nói làm tổn thương nhau phải được sửa chữa. Và dù ai có kể cảnh giới hay đến đâu, mình cũng không nên vì vậy mà bỏ qua những hành vi trái đạo đức hoặc giao hết quyền quyết định cho họ. Lòng kính tin rất quý, nhưng đừng dùng nó để che mắt mình trước việc cần xem xét. Cúng một nải chuối không phải ký xong hợp đồng giao hết việc đời mình cho hộ pháp; phần nào mình phải làm, mình vẫn phải làm cho tử tế.
Tong nhớ hai câu của cụ Nguyễn Du trong Truyện Kiều: “Thiện căn ở tại lòng ta, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.” Nghe chuyện các bậc thánh âm thầm tán trợ, Tong muốn học cái tâm biết vui trước việc lành của người khác. Thấy đạo tràng bên kia tu tốt thì mừng, thấy anh chị đồng tu tinh tấn thì kính, thấy người mới còn vụng về thì giúp. Chớ miệng nói mong gặp Bồ Tát, mà ai làm được điều lành hơn mình thì mình khó chịu, vậy là mình mong gặp hình bóng Bồ Tát nhưng chưa chịu học hạnh Bồ Tát. Cái này Tong phải coi lại mình hoài, chớ đâu dám đứng ngoài bờ chỉ tay xuống ruộng, trong khi chân Tong cũng còn dính bùn!
Cho nên, thưa anh Tâm An, chuyện chư thiện thần hộ trì người tu và chuyện Bồ Tát âm thầm tán trợ hội niệm Phật có chỗ y cứ trong kinh luận, truyện ký như Tong vừa dẫn. Mình kính cẩn tìm hiểu, kể đúng nguồn, rồi lấy đó nuôi lớn lòng tin và sự tinh tấn; đừng biến cảm ứng thành điều kiện để chịu tu. Có điềm lành thì khiêm cung, không có điềm lành vẫn bền lòng niệm Phật. Điều Tong mong nhất không phải cuối buổi biết được vị thánh nào đã đến, mà là sau buổi tu, anh với Tong biết sống hiền hơn một chút, thương người hơn một chút, tín nguyện cầu sanh Tịnh Độ vững hơn một chút. Đừng mải ngó cửa chờ Bồ Tát bước vào mà quên mở lòng với người đang đứng bên mình. Anh cứ giữ câu Phật hiệu cho bền, Tong lo giữ thêm cái miệng cho lành; hai anh em mình cùng tu, chớ để chuỗi hột thì tròn mà lời nói cứ góc cạnh làm người ta đau. Nam mô A Di Đà Phật.