2 Phúc Đáp

1. 

   Hương Nhi on 18/04/2026 at 11:01 sáng

   Em 18 tuổi. Chỉ còn vài tháng nữa, em bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi mà người lớn vẫn nói là “bước ngoặt quan trọng nhất của đời học sinh”. Lẽ ra ở tuổi 18, em nên cảm thấy háo hức, nên có chút hồi hộp pha lẫn hy vọng. Nhưng thay vào đó, điều em cảm nhận rõ nhất mỗi ngày là sự căng thẳng, mệt mỏi và áp lực đè nặng trong lòng. Em viết những dòng này với mong muốn được tư vấn, được lắng nghe và biết đâu tìm ra một cách nào đó để cân bằng lại chính mình trước khi quá muộn.
   Bố mẹ em luôn nói rằng mọi điều họ làm đều vì tương lai của em. Em biết điều đó. Em biết bố mẹ đã vất vả nuôi em khôn lớn, đã hy sinh nhiều thứ để em được học hành đầy đủ. Ước mơ của bố mẹ là em có thể đỗ vào một trường đại học có tiếng ở Hà Nội, để sau này “có tương lai”, “có chỗ đứng trong xã hội”, “không phải vất vả như bố mẹ”. Mỗi lần nghe những câu nói ấy, em vừa thương bố mẹ, vừa thấy lòng mình nặng trĩu.
   Từ đầu năm lớp 12 đến nay, cuộc sống của em gần như chỉ xoay quanh hai chữ: học tập. Mỗi ngày em đi học ở trường, học thêm buổi tối. Về đến nhà, việc đầu tiên không phải là nghỉ ngơi mà là ngồi vào bàn học: học bài cũ, làm đề, luyện thêm bài tập nâng cao. Em học liên tục, học không ngừng, học đến khi mắt mờ đi, đầu óc quay cuồng. Có những hôm, em chỉ được ngủ khi đã hoàn thành hết số bài bố mẹ yêu cầu.
   Cuối tuần – khoảng thời gian lẽ ra để nghỉ ngơi – với em lại là những ngày học từ 8 giờ sáng đến tận đêm. Em hầu như không được ra ngoài, không được đi chơi cùng gia đình hay bạn bè. Có những lần gia đình có việc, em vẫn phải ở nhà một mình để học. Em nhìn qua cửa sổ, thấy mọi người vui vẻ ra ngoài, còn mình thì ngồi trước chồng sách vở cao ngất, lòng trống rỗng.
   Em không phủ nhận rằng việc học là quan trọng. Em cũng có ước mơ của riêng mình. Nhưng em cảm thấy mình đang học trong trạng thái bị dồn ép hơn là tự nguyện. Mỗi ngày trôi qua như một cuộc chạy đua không có điểm dừng. Nếu em lỡ cầm điện thoại lướt Facebook vài phút để thư giãn, bố mẹ sẽ mắng em ngay. Có hôm, chỉ vì em xem điện thoại chưa đến 10 phút mà bị trách móc gay gắt rằng: “Không lo học thì sau này đừng trách ai”.
   Những lời mắng ấy cứ lặp đi lặp lại, khiến em dần cảm thấy mình lúc nào cũng sai, lúc nào cũng chưa đủ cố gắng. Em bắt đầu sợ những tiếng bước chân của bố mẹ khi đi ngang qua phòng. Em sợ bị hỏi: “Học xong chưa?”, “Làm được bao nhiêu đề rồi?”, “Điểm thử thế nào?”. Em cảm thấy như mình đang sống trong một vòng lặp của áp lực và kỳ vọng.
   Có những đêm, em nằm trên giường mà tim vẫn đập nhanh vì lo lắng. Em nghĩ đến kỳ thi sắp tới, nghĩ đến viễn cảnh nếu mình không đạt kết quả như mong muốn. Em sợ làm bố mẹ thất vọng, sợ ánh mắt buồn của họ. Nhưng càng sợ, em càng mất tập trung. Có những hôm ngồi trước trang đề thi mà đầu óc trống rỗng, chữ nghĩa nhảy múa trước mắt.
   Em nhận ra mình đang stress thật sự. Em dễ cáu gắt hơn, dễ bật khóc hơn. Có lúc em chỉ muốn được ngủ một giấc thật dài mà không phải nghĩ đến bài vở. Có lúc em ước mình được nói với bố mẹ rằng em mệt rồi, rằng em cần nghỉ một chút. Nhưng rồi em lại im lặng vì sợ bị cho là lười biếng, là không biết quý trọng cơ hội.
   Em hiểu bố mẹ không có ý xấu. Họ chỉ muốn tốt cho em nhưng cách họ dồn ép khiến em cảm thấy mình như một chiếc lò xo bị nén quá mức. Em không còn cảm nhận được niềm vui trong việc học. Những môn học từng khiến em thích thú giờ trở thành nỗi ám ảnh. Mỗi lần cầm bút lên là một lần tim em thắt lại.
   Em tự hỏi: liệu học nhiều như vậy có thực sự giúp em thi tốt hơn không, hay chỉ khiến em kiệt sức trước khi bước vào phòng thi? Em đọc ở đâu đó rằng khi tinh thần căng thẳng kéo dài, hiệu suất học tập cũng giảm đi. Nhưng em không biết làm sao để thuyết phục bố mẹ hiểu điều đó.
   Em ước gì mình có thể giảm thiểu áp lực để bước vào kỳ thi này với tâm thế nhẹ nhàng hơn. Em không mong được bỏ học, không mong được chơi bời vô tư. Em chỉ mong có một khoảng thời gian ngắn trong ngày để thở, để đi dạo, để nói chuyện với bạn bè, để xem một bộ phim mà không phải lo sợ bị trách mắng. Em mong cuối tuần có thể nghỉ ngơi vài tiếng thay vì học từ sáng đến đêm.
   Em cũng tự hỏi liệu có cách nào để nói chuyện với bố mẹ một cách bình tĩnh và hiệu quả hơn không. Em nên chia sẻ cảm xúc của mình như thế nào để bố mẹ không hiểu lầm rằng em đang chống đối? Em nên làm sao để bố mẹ tin rằng em vẫn nghiêm túc với kỳ thi, nhưng em cần một nhịp độ học phù hợp hơn?
   Hiện tại, em cảm thấy mình đứng giữa hai áp lực: một bên là kỳ thi quan trọng, một bên là kỳ vọng của bố mẹ. Em sợ nếu mình không cố hết sức sẽ hối hận. Nhưng em cũng sợ nếu cứ tiếp tục như thế này, em sẽ kiệt quệ trước khi kỳ thi diễn ra.
   Em viết bài này không phải để trách móc bố mẹ, mà để tìm một lời khuyên. Làm thế nào để em có thể cân bằng giữa học tập và sức khỏe tinh thần? Làm thế nào để em giảm bớt cảm giác bị ép buộc và tìm lại động lực từ bên trong? Và làm thế nào để bố mẹ hiểu rằng áp lực quá mức đôi khi không tạo ra kết quả tốt hơn, mà chỉ khiến con cái thêm mệt mỏi?
   Em thực sự mong nhận được sự tư vấn. Em muốn bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT với sự tự tin và bình tĩnh, chứ không phải trong trạng thái căng thẳng đến nghẹt thở. Em tin rằng một tâm lý ổn định sẽ giúp em làm bài tốt hơn rất nhiều so với việc học đến kiệt sức.
   Ở tuổi 18, em vẫn còn nhiều điều phải học, không chỉ kiến thức sách vở mà còn cách quản lý cảm xúc và áp lực. Em hy vọng mình có thể tìm được cách tháo gỡ nút thắt này trước khi kỳ thi đến gần hơn. Em không muốn kỳ thi quan trọng nhất đời học sinh của mình bị phủ bóng bởi stress và nước mắt.
   Em chỉ mong được học trong sự động viên thay vì sợ hãi, được cố gắng vì ước mơ của mình thay vì vì nỗi lo làm người khác thất vọng. Và trên hết, em mong mình đủ mạnh mẽ để vượt qua giai đoạn này một cách lành mạnh và trưởng thành hơn.

   Reply
2. 

   Thu Hoa Sữa on 18/07/2026 at 11:07 sáng

   Hương Nhi thân mến,

   Đọc từng dòng em viết, chị chỉ muốn ôm em một cái thật nhẹ rồi dẫn em ra bờ Hồ Gươm, mua một ly trà nóng, ngồi dưới hàng cây nghe gió thổi một lúc. Có những nỗi mệt không phải vì học quá khó, mà vì trái tim phải gồng mình quá lâu.

   Có câu thơ rất đẹp của Xuân Diệu:

   “Yêu là chết ở trong lòng một ít.”

   Chị thì muốn mượn một chút để nói rằng:

   “Lớn lên cũng là chết ở trong lòng một ít.”

   Tuổi mười tám của em đang đi qua bằng những trang đề thi, những buổi học thêm và những đêm thiếu ngủ. Đó không phải là điều em mong muốn, nhưng lại là điều rất nhiều bạn trẻ đang trải qua.

   Điều đầu tiên chị muốn nói là em không hề yếu đuối.

   Em đang có những biểu hiện rất điển hình của việc căng thẳng kéo dài. Khi áp lực quá lớn, bộ não sẽ không còn ghi nhớ và xử lý thông tin hiệu quả như bình thường. Vì thế mới có chuyện ngồi trước đề thi mà chữ nghĩa như chạy lung tung, càng lo càng quên, càng cố càng không vào. Điều đó không có nghĩa là em kém đi, mà chỉ là bộ não đang xin em… cho nó nghỉ giải lao một chút.

   Người Hà Nội có câu vui rằng:

   “Cái gì cũng cần vừa lửa. Nấu phở lửa to quá thì cạn nước, nhỏ quá thì chẳng chín.”

   Việc học cũng thế.

   Nếu học là nấu một nồi phở thì não của em bây giờ giống như cái bếp gas bị bố mẹ vặn hết cỡ suốt nhiều tháng. Đến cái bếp còn nóng quá phải tắt vài phút, huống hồ là con người.

   Đọc đến đoạn em kể chỉ cầm điện thoại chưa đầy mười phút đã bị mắng, chị vừa thương vừa… bật cười một chút.

   Vì chị tưởng tượng cảnh bố mẹ đi ngang phòng cứ như… đội thanh tra chống Facebook quốc gia.

   “Kiểm tra bất ngờ!”

   “Ơ kìa! Con vừa nhìn điện thoại ba phút hai mươi giây!”

   “Biên bản đâu!”

   Nghĩ vậy để em cười một chút thôi nhé. Thật ra bố mẹ không ghét chiếc điện thoại. Họ chỉ sợ chiếc điện thoại lấy mất tương lai của con gái mình.

   Tình yêu của nhiều bậc cha mẹ đôi khi được nói bằng… những lời mắng. Không phải cách nào cũng đúng. Nhưng động cơ phía sau lại là thương.

   Ngược lại, điều chị rất quý ở em là suốt bức thư dài như vậy, em không hề trách bố mẹ. Em chỉ nói: “Con mệt.” Đó là một cô gái rất hiểu chuyện.

   Chỉ tiếc rằng nhiều khi những đứa con hiểu chuyện lại hay giấu nước mắt nhất.

   Trong kinh Phật có câu:

   “Tâm tịnh thì cõi Phật tịnh.”

   Chị vẫn hay nghĩ rộng thêm một chút:

   “Tâm loạn thì bài thi cũng loạn.”

   Có những bạn học ít hơn nhưng ngủ đủ, tâm bình an nên vào phòng thi làm rất tốt.

   Có những bạn cày ngày cày đêm, bước vào phòng thi mà đầu óc như có một đàn ong bay.

   Không phải vì họ không thông minh. Mà vì năng lượng đã cạn.

   Đức Phật dạy con đường Trung đạo, nghĩa là không buông lung nhưng cũng không ép xác. Nguyên tắc ấy áp dụng vào chuyện học cũng đúng vô cùng.

   Học chăm. Nhưng vẫn phải ngủ. Vẫn phải cười. Vẫn phải hít thở. Vẫn phải đi bộ mười lăm hai mươi phút. Vẫn phải có lúc nhìn bầu trời. Bởi vì đó không phải là lười. Đó là sạc pin.

   Nếu điện thoại còn phải sạc mỗi ngày thì bộ não thiên tài nhất thế giới cũng không thể chạy liên tục nhiều tháng mà không nghỉ.

   Có lẽ điều em cần nhất lúc này là một buổi nói chuyện thật nhẹ với bố mẹ. Đừng chọn lúc cả nhà đang căng thẳng. Đừng chọn sau khi bị mắng. Hãy chọn một bữa cơm hoặc một buổi tối yên tĩnh. Em có thể nắm tay mẹ và nói rất chậm:

   “Con biết bố mẹ thương con và hy sinh rất nhiều. Chính vì con không muốn phụ lòng bố mẹ nên con mới cố gắng như vậy. Nhưng gần đây con thường mất ngủ, tim đập nhanh, rất khó tập trung. Con sợ nếu cứ tiếp tục học không nghỉ thì đến ngày thi con sẽ kiệt sức. Con không xin học ít đi. Con chỉ xin mỗi ngày khoảng ba mươi phút để đi bộ hoặc thư giãn, rồi con sẽ quay lại học với tinh thần tốt hơn.”

   Đừng nói:

   “Bố mẹ ép con.”

   Hãy nói:

   “Con đang cần bố mẹ giúp.”

   Hai câu ấy khác nhau rất nhiều. Một câu dễ tạo tranh cãi. Một câu dễ mở lòng.

   Chị tin bố mẹ em nếu thật sự hiểu con gái đang căng thẳng đến mức nào thì sẽ mềm lòng hơn em nghĩ.

   Nếu bố mẹ vẫn chưa hiểu ngay cũng đừng buồn. Có những người làm cha mẹ cả đời mới học được cách yêu con mà không tạo áp lực. Cũng giống như con cái phải mất nhiều năm mới hiểu hết những nếp nhăn trên trán bố mẹ.

   Có câu thơ của Nguyễn Bính mà chị rất thích:

   “Đường xa nghĩ nỗi sau này mà thương.”

   Bố mẹ đang nghĩ rất xa nên mới lo. Còn em đang sống trong hiện tại nên mới mệt. Không ai sai cả. Chỉ là hai thế hệ đang đứng ở hai đầu của một cây cầu.

   Việc của em không phải kéo bố mẹ sang phía mình. Việc của em là bước từng bước để gặp nhau ở giữa cầu.

   Còn một điều chị rất muốn nói. Xin em đừng biến kỳ thi THPT thành bản án quyết định giá trị cuộc đời mình. Đó là một kỳ thi quan trọng.
   Nhưng không phải là kỳ thi quyết định em có trở thành người hạnh phúc hay không. Rất nhiều người thành công từng thi không như mong muốn. Cũng rất nhiều người đỗ trường danh tiếng nhưng sau này vẫn loay hoay.

   Điều quyết định tương lai lâu dài không phải ba ngày thi. Mà là thái độ sống suốt mấy chục năm. Cho nên hãy cố gắng hết lòng. Nhưng đừng trao cả giá trị bản thân cho một tờ giấy báo điểm.

   Người niệm Phật chúng mình còn có thêm một món quà rất quý. Mỗi khi thấy tim đập nhanh, đầu óc rối bời, em thử khép mắt vài phút, hít một hơi thật sâu rồi niệm chậm rãi:

   “A Di Đà Phật…”

   Mỗi câu một hơi thở. Không cần cầu điều gì cao xa. Chỉ cần để tâm mình lắng xuống. Năm phút thôi cũng đủ giúp trái tim dịu lại rất nhiều. Có người hỏi chị:

   “Niệm Phật có làm tăng điểm thi không?”

   Chị cười bảo:

   “Không biết có tăng điểm không, nhưng chắc chắn làm giảm… điểm stress.”

   Mà giảm stress thì đầu óc sáng hơn. Đầu óc sáng hơn thì xác suất làm bài tốt cũng cao hơn. Thế là cũng “lãi” rồi còn gì.

   Cuối thư, chị xin gửi em mấy câu thơ của Tố Hữu:

   “Nếu là con chim, chiếc lá,
   Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh.”

   Em không cần trở thành người giỏi nhất. Em chỉ cần trở thành phiên bản bình an nhất của chính mình trong những ngày sắp tới. Hãy học bằng tất cả sự chăm chỉ. Nhưng cũng hãy sống bằng tất cả sự dịu dàng với chính mình.

   Nếu một ngày nào đó em bước ra khỏi phòng thi và mỉm cười nói: “Mình đã cố gắng hết sức rồi”, thì dù kết quả thế nào, chị vẫn tin em đã thắng một trận rất lớn.

   Chúc cô gái mười tám tuổi ấy sẽ bước vào phòng thi với đôi mắt sáng, trái tim bình an và một nụ cười thật nhẹ.

   Biết đâu vài tháng nữa, giữa sân trường rợp nắng, em sẽ quay lại đọc những dòng hôm nay rồi mỉm cười bảo: “Hóa ra mình đã đi qua được thật rồi.”

   Thương em thật nhiều.

   Thu Hoa Sữa.

   Reply